Call Me by Your Name: një verë që nuk mbaron kurrë
I vendosur në verën e vitit 1983, filmi i Luca Guadagninos ndërton një histori dashurie dhe zbulimi që rritet me ritmin e ditëve të nxehta italiane. Call Me by Your Name mbetet një nga dramat romantike më të ndjeshme të dekadës së vet, sepse nuk e sheh dashurinë si ngjarje të madhe, por si përjetim që të ndryshon përbrenda.
Një verë italiane që të hyn nën lëkurë
Ka filma që të kërkojnë vëmendje dhe ka filma që të tërheqin ngadalë, pa zhurmë, derisa e kupton se tashmë je brenda tyre. Call Me by Your Name, i cili doli më 1 tetor 2017, bën pikërisht këtë. Me regjinë e Luca Guadagninos dhe me një ton që lëviz mes delikatesës, mallëngjimit dhe zgjimit emocional, filmi mbetet një nga ato raste kur rrëfimi duket i thjeshtë në sipërfaqe, por lë pas një jehonë të gjatë.
Në qendër është vera e vitit 1983: 17-vjeçari Elio kalon ditët në vilën e familjes së tij në Itali, derisa shfaqet Oliver, një student pasuniversitar që vjen të ndihmojë babanë e Elios, një profesor të kulturës greko-romake. Prej aty, filmi nis të ndërtojë një marrëdhënie që nuk përjetohet si “ngjarje” e vetme, por si proces i ngadalshëm i njohjes, tërheqjes dhe vetëdijesimit.
Premisa: më shumë ndjesi se sa fabul
Pa hyrë në spoilerë të mëdhenj, filmi nuk e sheh historinë e tij si një seri kthesash të mëdha, por si një gjendje shpirtërore që zgjatet në kohë. Romanca dhe drama nuk vijnë si zhanre të ndara me kufij të fortë; ato ndërthuren dhe e bëjnë rrëfimin të jetojë nga shikimet, hezitimet, gjestet e vogla dhe heshtjet që thonë më shumë se dialogët.
Kjo është edhe arsyeja pse filmi mbetet i fortë edhe sot: ai nuk synon të imponojë dramatikën me forcë, por ta lërë të piqet natyrshëm. Në një kohë kur shumë histori dashurie kërkojnë ritëm të shpejtë dhe kthesa të dukshme, Call Me by Your Name zgjedh të ecë ngadalë dhe me besim te atmosfera.
Regjia e Guadagninos: elegancë, durim, afërsi
Luca Guadagnino e drejton filmin me një ndjeshmëri që i beson hapësirës dhe kohës. Vera italiane këtu nuk është thjesht sfond; ajo është pjesë e dramaturgjisë. Nxehtësia dhe izolimi i vilës. Regjia mban distancën. Ai mbetet intim pa u ngushtuar, dhe i ndjeshëm pa rrëshqitur në sentimentalizëm të tepruar, sepse ruan gjithmonë masën; ndjenja vjen natyrshëm, e pandrydhur, pa u shtyrë asnjëherë përtej kufirit që do ta prishte ekuilibrin. Ky ekuilibër është një nga arsyet pse vlerësimet e tij kanë qenë kaq të larta: 8.1 në TMDB, 7.8 në IMDb, 95% në Rotten Tomatoes dhe 94/100 në Metacritic flasin për një pritje të jashtëzakonshme kritike dhe publike.
Një kast që e mban peshën emocionale
Timothée Chalamet, në rolin e Elios, sjell një prani të brishtë dhe të ndërlikuar që e bën personazhin të duket njëkohësisht i mbyllur dhe i hapur ndaj ndryshimit. Funksionon shumë mirë. Shumë të gjalla.
Kjo e bën performancën e kastit veçanërisht të rëndësishme: çdo lëvizje duhet të mbajë peshë emocionale, dhe në pjesën më të madhe, kjo arrihet me sukses.
Për kë funksionon më shumë ky film
Call Me by Your Name është për shikuesit që kërkojnë një dramë romantike të ndërtuar me finesë, jo me shabllone. Për ata që çmojnë filma ku atmosfera peshohet po aq sa fabula, dhe ku çdo trup, zë e heshtje bashkëjetojnë brenda së njëjtës hapësirë, duke e bërë përvojën më të thellë. Dhe është veçanërisht për këdo që beson se një histori dashurie mund të jetë e madhe pikërisht sepse është e vogël, personale dhe e papërsëritshme.
- Për adhuruesit e dramave romantike me ritëm të ngadaltë.
- Për ata që preferojnë ndjeshmërinë mbi melodramën.
- Për shikuesit që kërkojnë filma klasikë modernë me identitet të fortë autoral.
- Për këdo që do të rishohë një histori dashurie nga një kënd më i matur dhe më njerëzor.
Verdikti: një film që nuk plaket lehtë
Si retrospektivë, Call Me by Your Name mbetet i rëndësishëm sepse i reziston kohës jo me spektakël, por me ndershmëri emocionale. Ai e trajton dashurinë si përvojë formuese, të brishtë dhe të paharrueshme. Në 132 minuta, Guadagnino krijon një botë që nuk të mbyllet sapo mbaron filmi; përkundrazi, të ndjek si kujtim i një vere që nuk kthehet më, por mbetet.
Është një film që ia vlen të (ri)shihet jo vetëm për famën që ka marrë, por sepse ende di të flasë me qetësi për gjëra që zakonisht rrëfehen me zë të lartë. Dhe pikërisht aty qëndron forca e tij më e madhe.
Vlerësimi im: 4.5/5
Pikat e forta
- Regji e ndjeshme dhe e sigurt.
- Atmosferë e fortë dhe e paharrueshme.
- Kast me prani emocionale të fuqishme.
- Rrëfim intim që plaket mirë.
Pikat e dobëta
- Ritëm i qetë që s’është për të gjithë.
- Më shumë atmosferik se sa i shtyrë nga ngjarja.
- Kërkon durim nga shikuesi.
Ku mund ta shikoni
Platforma zyrtare në Kosovë, Shqipëri, Maqedoni të Veriut dhe Mal të Zi (JustWatch/TMDB). TitraShqip nuk hoston dhe nuk linkon video.
Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
“To Kill a Mockingbird”: klasi ku drejtësia u bë dramë e përjetshme
“To Kill a Mockingbird” doli më 20 dhjetor 1962 dhe mbetet një nga dramat më të fuqishme të kinemasë amerikane. Me regjinë e Robert Mulligan dhe rolin e paharruar të Gregory Peck si Atticus Finch, filmi e shndërroi një histori intime familjare në një reflektim të gjerë mbi racizmin, frikën dhe ndërgjegjen morale.
Lexo më tej
A Clockwork Orange: kur dhuna bëhet pasqyrë
Ekrani i Kubrick-ut në 1971 solli një britani të zymtë, të ftohtë dhe të çuditërisht të njohshme, ku dhuna rinore dhe kontrolli shtetëror përplasen me një forcë të frikshme. A Clockwork Orange mbetet një klasik i pakomod, sepse nuk i kërkon shikuesit rehati, por e shtyn të përballet me pyetjen se ku mbaron liria dhe ku fillon manipulimi.
The Hate U Give: kur zëri personal bëhet politik
I dalë në vitin 2018, The Hate U Give mbetet një dramë e fortë krimi që e shndërron një histori adoleshence në akt ndërgjegjeje. Përmes Starr Carter, filmi prek përplasjen mes dy botëve, klasës dhe ngjyrës së lëkurës, pa e humbur asnjë çast tensionin emocional. Edhe sot, ai ndihet i domosdoshëm.
Terminator 2: Judgment Day
“Terminator 2: Judgment Day” mbetet një nga ata filma që e kapin menjëherë pulsimin e kinemasë së madhe të viteve ’90: i shpejtë, i ftohtë në sipërfaqe, por i ngarkuar me ankth dhe peshë njerëzore. James Cameron e ktheu një vazhdim në ngjarje më vete, duke i dhënë aksionit një zemër tragjike dhe një kërcënim që ende ndihet i gjallë.