“One Flew Over the Cuckoo’s Nest”: klasiku që ende dhemb
I publikuar më 19 nëntor 1975, “One Flew Over the Cuckoo’s Nest” mbetet një nga dramat më të fuqishme të kinemasë botërore. Me regji të Miloš Forman dhe me Jack Nicholson në qendër, filmi e kthen një repart psikiatrik në një fushë të ashpër për pushtet, dinjitet dhe rebelim.
Një klasik i vitit 1975 që mbeti i gjallë
“One Flew Over the Cuckoo’s Nest” doli më 19 nëntor 1975 dhe sot lexohet si një nga dramat më të rëndësishme të atij dhjetëvjeçari. Një histori tronditëse. Ratched është e pamëshirshme.
135 minuta dramë, që e rëndon filmin jo vetëm nga subjekti, por edhe nga mënyra si e ndërton përplasjen mes individit dhe autoritetit. Vlerësimet flasin vetë: 8.4/10 në TMDB, 8.6/10 në IMDb, 92% në Rotten Tomatoes dhe 84/100 në Metacritic. Në raport me kohën tonë, ai nuk është thjesht një titull i vjetër; është një film që ka mbijetuar sepse prek nerva ende të ndjeshme për kontrollin, institucionet dhe lirinë personale.
Pse mbetet i rëndësishëm edhe sot
Forca e filmit qëndron te përplasja mes energjisë së pakontrolluar të McMurphy-t dhe sistemit që kërkon ta zbusë, ta rreshtojë dhe ta thyejë. Performancë e papërballueshme. Brad Dourif, Danny DeVito, William Redfield dhe Scatman Crothers e plotësojnë këtë univers me figura që e bëjnë repartin më shumë se një vendndodhje: e kthejnë në miniaturë të një shoqërie të mbyllur.
Për publikun shqiptar, filmi mbetet interesant sepse flet për një temë shumë më të gjerë se spitali psikiatrik: për raportin me autoritetin, për mënyrën si sistemi i trajton të dobëtit dhe për çmimin e rebelimit. Në një hapësirë ballkanike ku institucionet zakonisht shihen me mosbesim, kjo histori e vendos njeriun përballë një rregulli që duket i pathyeshëm, por njëkohësisht zbulon se sfida ndaj tij nis pikërisht nga brishtësia njerëzore. Edhe pas dekadash, filmi mbetet dramë dhe paralajmërim, sepse nuk shmang pyetjen e vjetër se kush e kontrollon normalitetin, ndërsa 5 Oscar, 38 çmime dhe 15 nominime dëshmojnë se u prit si ngjarje e madhe kinematografike që në kohën e vet. Por rëndësia e tij sot vjen më shumë nga qëndrueshmëria e temës sesa nga trofetë. Mbetet befasues sot.
Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
Legacies: kur fantazia rinore kërkon identitet mes hijesh
Legacies doli në 2018 si një serial që bashkoi fantazinë, dramën dhe coming-of-age-un në një shkollë ku përplasen impulse të mira e të errëta. Me Hope Mikaelson në qendër dhe me botën e The Salvatore School, seriali mbeti një vepër që shikohet edhe sot për energjinë e vet, personazhet dhe tonin e tij emocional.
Lexo më tej
Dr. Strangelove: satira e Kubrick-ut që ende djeg
I realizuar në vitin 1964, “Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb” mbetet një nga satirat më therëse të Luftës së Ftohtë dhe të logjikës së frikës. Stanley Kubrick e ktheu ankthin bërthamor në komedi të zezë, duke e bërë filmin po aq të frikshëm sa edhe qesharak. Edhe sot, ai mbetet i rëndësishëm për mënyrën si e zhvesh pushtetin nga serioziteti i rremë.
Ghost in the Shell: klasikja që e pa të ardhmen para kohe
Kur doli më 18 nëntor 1995, "Ghost in the Shell" solli një vizion të ftohtë, elegant dhe ende tronditës për vitin 2029, ku rrjetet dhe kibernetika kanë ndryshuar vetë natyrën e njeriut. Me regji të Mamoru Oshii-t dhe me një kast zërash që i dha identitet secilit personazh, filmi mbetet një nga ato vepra që nuk plaken, por thellohen me kohën.
“Million Dollar Baby”, drama e Clint Eastwood që mbetet goditëse edhe sot
Në dhjetor 2004 doli “Million Dollar Baby”, drama e Clint Eastwood që e ktheu historinë e një trajnuesi të thyer dhe një boksereje këmbëngulëse në një film referencë. Me Hilary Swank, Morgan Freeman dhe vetë Eastwood në role kyçe, filmi mbetet i fortë për humanizmin e tij të ashpër dhe për mënyrën si e trajton ambicien, dhimbjen dhe kujdesin.