Prisoners (2013) – kur ankthi bëhet sistem
Me ‘Prisoners’, Denis Villeneuve ndërton një thriller kriminal që nuk mjaftohet me misterin e rrëmbimit, por e kthen frikën në provë morale për çdo personazh. Filmi mbetet i rëndë, i ftohtë dhe i paharrueshëm, sepse pyet jo vetëm kush ka faj, por sa larg shkon njeriu kur besimi i thyhet.
Ankthi që nuk të lëshon për 153 minuta
Prisoners doli më 19 shtator 2013 dhe, edhe sot, mbetet një nga shembujt më të fuqishëm të dramës-thriller kriminale moderne. Denis Villeneuve ndërtoi një film që nuk kërkon thjesht të të mbajë në tension; ai të fut ngadalë në një gjendje morale ku çdo vendim duket i gabuar, por edhe i kuptueshëm. Pikërisht aty qëndron forca e tij: te ndjesia se nuk ka dalje të pastër, vetëm zgjedhje më pak të dhimbshme.
Me vlerësimet e larta që ka marrë nga publiku dhe kritika, Prisoners ka kaluar prej kohësh kufirin e një thriller-i të zakonshëm. Ai është bërë një titull referimi për mënyrën si mund të ndërtohet tensioni pa e shthurur seriozitetin dhe pa e shndërruar tragjedinë në spektakël të lirë.
Një rrëmbim, dy baballarë dhe një qytet që errësohet
Premisa është e thjeshtë në sipërfaqe, por e rëndë në thelb: pas rrëmbimit të vajzës gjashtëvjeçare, një baba i dëshpëruar merr drejtësinë në duart e veta, pasi humb besimin te detektivi që po udhëheq hetimin. Që aty, filmi vendos dy burra në kurs përplasjeje, ndërsa kërkimi rrëshqet drejt fiksimit dhe kompromisit moral.
Kjo është një histori që funksionon sepse nuk i jep shikuesit rehati. Ajo e zhvendos vëmendjen nga pyetja klasike “kush e bëri?” te pyetja më e rrezikshme “çfarë na bën kjo pritje?” Në këtë kuptim, filmi nuk është vetëm për rrëmbimin, por për pasojat e mungesës së përgjigjeve. Dhe në një dramë kriminale, kjo është arma më e fortë.
Villeneuve dhe gjuha e ftohtë e fajit
Si regjisor, Denis Villeneuve e trajton materialin me një ton të ashpër, të përmbajtur dhe të matur. Nuk ka sentimentalizëm të tepruar, as zbukurime të panevojshme. Çdo gjë punon për të rritur peshën psikologjike: heshtja, ngadalësia, ngjeshja e hapësirës dhe ndjesia se personazhet po gërryhen nga brenda. Kjo qasje e bën filmin më shumë sesa një thriller procedural; ai bëhet një studim i traumës dhe i shpërbërjes së moralit.
Zhanri kriminal këtu nuk shërben për të zbuluar vetëm një krim, por për të hetuar çfarë ndodh me njerëzit kur drejtësia formale duket e pamjaftueshme. Kjo është arsyeja pse filmi mbetet i freskët edhe pas më shumë se një dekade: nuk varet nga kthesat e momentit, por nga pesha emocionale dhe etike që lë pas.
Kur aktorët mbajnë mbi supe gjithë errësirën
Hugh Jackman si Keller Dover dhe Jake Gyllenhaal si Detective Loki janë në qendër të kësaj përplasjeje. Jackman i jep rolit një energji të rraskapitur dhe të zjarrtë, ndërsa Gyllenhaal e luan hetuesin me një qetësi që fsheh lodhje, vëmendje dhe instinkt. Viola Davis, Maria Bello, Terrence Howard dhe Melissa Leo e zgjerojnë këtë botë të thyer me prani që e bëjnë dramën edhe më të ndjeshme.
Është një kast që nuk e luan filmin si garë për vëmendje, por si bashkëjetesë tensioni. Kjo është e rëndësishme, sepse Prisoners kërkon fytyra që mbajnë peshë, jo vetëm replika. Dhe pikërisht aty filmi fiton besueshmërinë e tij të ftohtë.
Për kë është ky film?
Prisoners është për ata që kërkojnë thriller të menduar, jo thjesht të zhurmshëm. Është për shikuesit që duan dramë kriminale me ndërtim të ngadaltë, presion psikologjik dhe personazhe që nuk ndahen lehtë në të mirë e të këqij. Nuk është film i lehtë për t’u parë, as i lehtë për t’u harruar.
Nëse kërkon një histori që të lë të mendosh për fajin, drejtësinë dhe kufirin e shpërthimit njerëzor, ky është një film që ia vlen të (ri)shihet. Jo sepse të jep qetësi, por sepse të detyron të përballesh me shqetësimin.
Verdikti im
Prisoners mbetet një klasik modern i ankthit moral. Është i gjatë, i rëndë dhe ndonjëherë i papërkulur, por pikërisht kjo e bën të fuqishëm. Villeneuve e trajton historinë me seriozitet të plotë, ndërsa aktorët e mbajnë dramën në një nivel të lartë emocional. Pas 13 vitesh, filmi ende ndihet i freskët sepse pyetjet e tij nuk plaken: sa shumë mund të durosh kur drejtësia nuk vjen, dhe sa larg shkon kur besimi të shembet?
Vlerësimi: 4.5/5
- Tension i vazhdueshëm dhe i kontrolluar.
- Premisë e fortë me peshë morale.
- Regji e ftohtë, precize dhe e kujdesshme.
- Performanca të fuqishme nga kasti kryesor.
- Kohëzgjatja kërkon durim, por shërben për intensitetin.
- Atmosferë e rëndë që mund të ndihet e papërkulur për disa shikues.
Pikat e forta
- Tension i vazhdueshëm dhe i kontrolluar.
- Premisë e fortë me peshë morale.
- Regji e ftohtë dhe precize.
- Performanca të fuqishme nga kasti kryesor.
Pikat e dobëta
- Kohëzgjatja kërkon durim.
- Atmosfera e rëndë mund të lodhë disa shikues.
- Është një film i ashpër, jo komod.
Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
Django Unchained: westerni i Tarantinos që mbetet i ashpër dhe i gjallë
Kur doli më 25 dhjetor 2012, Django Unchained e solli Quentin Tarantinon te një western i pamëshirshëm, ku historia e një skllavi të liruar kthehet në kërkim hakmarrjeje dhe shpëtimi. Edhe sot, filmi mbetet një nga titujt më të diskutur dhe më të rishikuar të dekadës, për shkak të stilit, kastit dhe mënyrës si e përzien spektaklin me plagën historike.
Lexo më tej
The Kid (1921): zemër, humor dhe dhimbje
Në 1921, Charlie Chaplin e ktheu “The Kid” në një nga bashkëjetesat më të ndjera mes komedisë dhe melodramës. Filmi mbetet i freskët sepse nuk kërkon shumë fjalë për të thënë gjëra të mëdha: për braktisjen, kujdesin dhe lidhjen që lind aty ku bota ka dështuar.
Whiplash: kur perfeksioni bëhet një shkatërrim i bukur
Whiplash doli më 10 tetor 2014 dhe mbetet një nga filmat më të ashpër e më të përqendruar të dekadës së vet. Nën regjjinë e Damien Chazelle, historia e një bateristi të ri që shtyhet drejt kufijve të vet nuk është thjesht film për muzikën, por për çmimin që kërkon obsesioni.
American Beauty: një elegji e ashpër për ëndrrën suburbane
E dalë në vitin 1999, American Beauty mbetet një dramë që e shikon me nerv dhe sarkazëm fasadën e jetës së rregullt amerikane. Sam Mendes e kthen krizën familjare të Lester Burnham në një pasqyrë të ftohtë për dëshirën, boshllëkun dhe tensionin që ziejnë nën sipërfaqe.