Togo: epopeja e qetë e një dimri të ashpër
Në dhjetorin e vitit 2019 doli “Togo”, një dramë aventureske që e çon shikuesin në tundrën e Alaskës së vitit 1925. Filmi ndjek Leonhard Seppala dhe qenin e tij prijës, Togo, në një udhëtim që mat forcën, guximin dhe këmbënguljen. Edhe sot mbetet një rrëfim i fortë për besnikërinë dhe mbijetesën.
Në fund të vitit 2019 u shfaq “Togo”. Me kohëzgjatje 113 minuta dhe vlerësime të forta nga publiku e kritika — 8.1 në TMDB, 7.9 në IMDb dhe 93% në Rotten Tomatoes — filmi mbetet një nga ato histori që e kapin shikuesin me qetësi, jo me zhurmë. Mua personalisht më pëlqen pikërisht ky lloj rrëfimi: i thjeshtë në formë, por i rëndë në peshë emocionale.
Sipas përmbledhjes zyrtare, filmi kthehet te dimri i vitit 1925 dhe te udhëtimi i rrezikshëm në tundrën e Alaskës, ku forca, guximi dhe vendosmëria testohen deri në skaj. Nuk ka nevojë për shumë dekor. Thelbi i saj është aty. Nëse jeni rritur me rrëfime familjare ku besnikëria vlen më shumë se fjala e madhe, “Togo” hyn menjëherë nën lëkurë.
Një regji që i beson heshtjes dhe terrenit
Ericson Core e ndërton filmin mbi peizazhe të ashpra dhe një ritëm që nuk nxitohet. Kjo zgjedhje i shkon materialit, sepse vetë historia kërkon frymëmarrje të gjatë dhe tension të matur. Dafoe mbetet mbresëlënës. Më bezdisin filmat që përpiqen t’i bëjnë emocionet me zor, ndërsa këtu emocioni vjen nga qëndrueshmëria, jo nga histeria.
Kasti dytësor, me Julianne Nicholson, Christopher Heyerdahl, Richard Dormer dhe të tjerët, e mbështet rrëfimin pa e shtyrë në melodramë. Ky është një zgjedhje e mençur, sidomos për një film që kërkon të ruajë frymën e një aventure historike, sepse shmang zhurmën e një spektakli të madh dhe mbështetet, hap pas hapi, te atmosfera që e mban të qëndrueshëm. Në një treg ku shpesh kërkohet goditja e menjëhershme, “Togo” beson te ndërtimi i ngadaltë. Dhe funksionon.
Pse mbetet i rëndësishëm edhe sot
Ka filma që duken sikur janë bërë për t’u harruar sapo mbarojnë. “Togo” nuk bën pjesë aty. Ai mbetet irëndësishëm sepse ndërthur historinë me një ndjenjë thellësisht njerëzore të qëndresës, prandaj i flet edhe publikut shqiptar, veçanërisht atij që çmon rrëfimin e fortë, të pastër dhe pa zbukurime të panevojshme. Në Tiranë, Prishtinë apo Shkup, ku publiku shpesh ndahet mes filmave të mëdhenj spektakolarë dhe dramave me zemër, ky titull ka një vend të veçantë.
Rëndësia e tij sot vjen edhe nga mënyra si e vendos në qendër punën, besnikërinë dhe lidhjen njeri-kafshë pa e kthyer në sentimentalizëm të zbrazët. Filmi qëndron mirë. Për mua, kjo mjafton që filmi të shihet si një klasik i vonë i dramës aventureske, sepse nuk kërkon të tronditë me zhurmë, por të qëndrojë me peshën e vet dhe me një qëndrueshmëri që e bën të vlefshëm. Dhe kjo, në fund, i jep një autoritet të qetë që nuk plaket shpejt.
Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
Loving Vincent: Van Goghu që flet me penelata
Kur një letër e fundit bëhet pikënisje për një hetim, Loving Vincent e kthen jetën dhe vdekjen e Vincent van Gogh në një mister të pikturuar me dorë. Filmi i Hugh Welchman dhe DK Welchman doli më 22 qershor 2017 dhe mbetet i veçantë edhe sot, sepse bashkon animacionin me dramën historike në një formë që nuk harrohet lehtë.
Lexo më tej
Three Billboards Outside Ebbing, Missouri: fuqia e protestës dhe e dhimbjes
Më 1 dhjetor 2017, “Three Billboards Outside Ebbing, Missouri” doli si një dramë kriminale që e kthen zemërimin privat në shpërthim publik. Filmi i Martin McDonagh-ut, me Frances McDormand, Woody Harrelson dhe Sam Rockwell, mbetet i ashpër, i gjallë dhe ende i freskët për mënyrën si trajton padrejtësinë, fajin dhe turmën që shikon nga anash.
True Detective: seriali që e ktheu hetimin në pasqyrë të errët
Kur një hetim policor nis të gërmojë jo vetëm në krim, por edhe në jetën e atyre që e ndjekin, rrëfimi merr peshë tjetër. True Detective, i cili doli më 12 janar 2014, mbetet një serial dramatik e misterioz që shtrihet në disa kohë dhe në disa shtresa morali, duke e bërë ende tërheqës për publikun shqiptar që kërkon thriller me nerv dhe thellësi.
The Wire: seriali që e ktheu Baltimoren në hartë morale
Kur një serial kriminal arrin të shpjegojë jo vetëm krimin, por edhe sistemin që e mban gjallë, ai del nga korniza e argëtimit dhe hyn në territorin e klasikëve. The Wire, që doli më 2 qershor 2002, e bëri pikërisht këtë: e pa Baltimoren si një mekanizëm ku policia, droga dhe institucionet ushqejnë njëra-tjetrën. Sot mbetet po aq i mprehtë, sepse nuk merret me efektin, por me rrënjën.