Wakfu: fantazi që nuk u plaket
Në “Wakfu”, një botë e rrezikuar nga shkatërrimi shtyhet përpara nga një grup personazhesh që nuk kanë luksin të jenë të thjeshtë. Seriali i animuar i vitit 2008 e përzien aventurën me dramën, humorin me rrezikun, dhe ndërton një ritëm që mbetet i gjallë edhe sot. Mua personalisht më duket si një klasik që ruan energjinë e parë.
Një botë që ndizet me një grup të vogël
Ka seriale që hyjnë në kujtesë nga zhurma, dhe ka të tjerë që të kapin nga mënyra si e trajtojnë rrezikun. “Wakfu” bën pjesë te këta të dytët. Që në premisën e vet, ai vendos Yugo-n dhe shokët e tij përballë një bote që po shkon drejt shkatërrimit, dhe e bën këtë pa e fshehur kurrë se aventura këtu ka peshë reale. Nuk është thjesht lojë heroike. Është një marshim i vazhdueshëm kundër humbjes.
Seriali doli më 30 tetor 2008, dhe fakti që sot flasim për të si për një titull klasik nuk është rastësi. 104 episode, 5 sezone, një kast zërash i dallueshëm dhe një vlerësim prej 8.3/10 në TMDB e vendosin në atë kategori veprash që nuk mbështeten vetëm te nostalgia. Ai ka ndërtuar një univers që i qëndron kohës. Kjo ndjesi, sidomos kur e sheh pas shumë vitesh, është më e rrallë nga sa duket.
Premisa: kërkim, shoqëri, rrezik
Përmbledhja zyrtare e serialit është e drejtpërdrejtë: Yugo, Amalia, Evangelyne, Tristepin, Ruel dhe Az përpiqen të shpëtojnë botën e Wakfu-t nga shkatërrimi. Dhe pikërisht këtu qëndron një nga mençuritë e tij më të mëdha. Premisa është e thjeshtë, por jo e varfër; e qartë, por jo e sheshtë. Seriali i jep secilit personazh një vend në lëvizje, kështu që misioni nuk ndihet kurrë si një rrugë e drejtë, por si një seri zgjedhjesh që e ndryshojnë grupin nga brenda.
Mua personalisht më pëlqen mënyra si seriali nuk e sheh aventurën si një shëtitje të lehtë. Ka dramë. Ka komedi. Ka edhe një ndjesi të vazhdueshme se diçka mund të çahet në çdo moment. Ky përzierim zhanresh — animacion, aksion dhe aventurë, dramë, sci-fi & fantazi, komedi — mund të kishte dalë i shpërndarë, por këtu funksionon si një sistem i lidhur mirë. Një episod të bën të qeshësh, tjetri të shtyn të mendosh më gjatë. Kjo luhatje i jep serialit frymë.
Ritmi i rrëfimit dhe gjuha e aksionit
Me 23 minuta për episod, “Wakfu” e kupton saktë se sa kohë i duhet për të ndezur interesin pa e lodhur shikuesin. Kjo është një gjatësi që shpesh funksionon shkëlqyeshëm për serialet e animuara me botë të ndërtuar mirë, sepse i lejon të ecin me shpejtësi, por edhe të ndalen kur duhet. Dhe këtu ndalet mjaftueshëm sa për të mos u bërë mekanik.
Regjia nuk është e listuar në të dhënat që kemi, ndaj nuk do të pretendoj një autorësi që nuk është dhënë. Por si objekt i përfunduar, seriali tregon një kontroll të qartë të tonit. Aksioni nuk është vetëm shpërthim. Fantazia nuk është vetëm dekor. Edhe komedia nuk e ul peshën e konfliktit. Ky ekuilibër është themelor, sepse e mban botën në lëvizje dhe e bën rrezikun të ndihet i prekshëm, jo i stërkonsoliduar si në shumë prodhime ku gjithçka duket e programuar.
Ka edhe diçka tjetër që e mban serialin gjallë: grupi. Tristepin, Evangelyne, Amalia, Ruel, Yugo dhe Az nuk janë thjesht emra në një listë. Ata krijojnë kontraste, tensione, çaste loje dhe momente të sinqerta bashkëjetese. Kur një serial animuar arrin ta bëjë një skuadër të ndihet si skuadër, ai ka fituar shumë terren. Dhe “Wakfu” e arrin këtë pa u shtirur si një dramë e madhe prestigji; ai thjesht ecën me bindje.
Çfarë më mbeti pas shumë vitesh
Nuk e prisja që një serial i 2008-s të dukej ende kaq i freskët në disa prej zgjedhjeve të tij emocionale. Ka një energji që nuk më duket e konsumuar, madje as sot. Në një kohë kur shumë animacione e mbështesin veten te ironia ose te shpejtësia e zbrazët, “Wakfu” ka besim te aventurat e veta dhe te marrëdhëniet mes personazheve. Kjo e bën më të qëndrueshëm se sa mendohet në fillim.
Edhe nëse e shikon me sytë e sotëm, seriali nuk tingëllon si një relike. Përkundrazi, ai mban ende një gjallëri që e afron me mënyrën si publiku në Prishtinë, Tiranë apo Shkup zakonisht e ndjek një serial të mirë animacioni: episod pas episodi, pa e pasur problem që historia të marrë kohë për t’u ndërtuar. Nuk të hedh gjithçka përpara menjëherë. Të fton të rrish. Dhe kjo, në praktikë, është një cilësi e rrallë.
Për kë është ky rikthim
“Wakfu” i flet sidomos atij shikuesi që do fantazi me shpirt, aksion me formë dhe personazhe që nuk mbeten në sipërfaqe. Është për ata që e duan animacionin si rrëfim, jo vetëm si ngjyrë. Është gjithashtu për këdo që kërkon një serial të gjatë, por jo të rëndë në mënyrë të lodhshme; një botë që mund ta hapësh dhe ta mbyllësh me kohë, pa humbur identitetin e saj.
Vlerësimi 8.3/10 në TMDB dhe 8.1/10 në IMDb nuk më duken rastësi. Ato reflektojnë një serial që ka marrë kohë për të ndërtuar besim. Unë do t’i jepja 4 nga 5 yje. Jo sepse është perfekt, por sepse ka një energji krijuese që mbetet e ndjeshme edhe pas viteve, dhe sepse di të jetë njëkohësisht aventurë, dramë dhe lojë pa e humbur qendrën e vet.
“Wakfu” mbetet një nga ato vepra që nuk kërkojnë zhurmë për t’u kujtuar. Thjesht e hapin derën e botës së tyre dhe të lënë të hysh. Pastaj, nëse e ke fatin të kapesh prej saj, del me bindjen se disa universë të animuar plaken më mirë se shumë produkte “serioze” të televizionit.
Verdikti im i shkurtër
Një aventurë e ndërtuar me kujdes, me zemër dhe me ritëm. Mua personalisht më la përshtypjen e një seriali që e di mirë çfarë kërkon të bëjë dhe nuk lëkundet shumë nga ai synim.
Pikat e forta
- Botë fantastike e ndërtuar me kujdes.
- Përzierje e ekuilibruar e aksionit, humorit dhe dramës.
- Skuadër personazhesh me dinamikë të gjallë.
- Ritëm i fortë për formatin 23-minutësh.
Pikat e dobëta
- Premisa mbetet e njohur në thelb.
- Pa të dhëna për regjisorin/krijuesin, analiza autorale mbetet e kufizuar.
- Disa shikues mund ta ndiejnë si të gjatë për shkak të 5 sezoneve.
Ku mund ta shikoni
The Crown: seria që e ktheu pushtetin në dramë intime
Më 4 nëntor 2016, The Crown doli si një dramë historike që e pa monarkinë jo si dekor, por si sistem presioni, kujtese dhe kompromisi. Peter Morgan e ndërtoi serialin mbi dy qendra pushteti, Buckingham Palace dhe 10 Downing Street, ndërsa Imelda Staunton, Jonathan Pryce e Lesley Manville i dhanë peshë një bote ku çdo heshtje tingëllon si vendim.
Lexo më tej
Medium: kur e mbinatyrshmja hyn në dosjet e krimit
Ka seriale që mbështeten te procedura, dhe ka të tjera që e kthejnë intuitën në armë hetimore. Medium bëri pikërisht këtë, duke e vënë Allison Dubois në qendër të një bote ku ëndrrat, të vdekurit dhe hetimet ecin paralelisht. Edhe sot, seriali mbetet një përzierje e veçantë mes dramës familjare dhe misterit paranormal.
Rocky: kur shansi tingëllon si grusht
Në filma të tillë, rruga drejt ringut shpesh është po aq e rëndësishme sa vetë ndeshja. Rocky, drama e John G. Avildsenit që doli në 1976, e ndërton emocionin mbi një humbës të heshtur që papritur hyn në orbitën e madhështisë. Mua personalisht, ajo që mbetet nuk është vetëm sfida sportive, por mënyra si filmi e kthen këmbënguljen në karakter.
The Dropout: kur miti shembet ngadalë
Një figurë e ndërtuar me kujdes, një kompani që premtonte revolucion dhe një rrëfim që e kthen ambicien në paralajmërim. The Dropout e ndjek rënien e Elizabeth Holmes me një ton të ftohtë, por gjithnjë të mprehtë, duke e shndërruar historinë e Theranos në një dramë për iluzionin, pushtetin dhe koston njerëzore të mashtrimit. Edhe sot, seriali mbetet shqetësues.