1917: filmi i Sam Mendes që mbetet një përvojë e fortë lufte
I vendosur në kulmin e Luftës së Parë Botërore, 1917 rrëfen një mision të shkurtër në kohë, por të ngarkuar me jetë njerëzish: dy ushtarë të rinj britanikë duhet të kalojnë territor armik për të çuar një mesazh vendimtar. I publikuar më 25 dhjetor 2019, filmi i Sam Mendes ka mbetur një pikë referimi për mënyrën se si ndërtohet tensioni, ritmi dhe tronditja e luftës në ekran.
1917, filmi luftarak i Sam Mendes, doli më 25 dhjetor 2019 dhe që atëherë është bërë një prej titujve më të përmendur të kinemasë moderne të luftës. Me 119 minuta kohëzgjatje dhe me vlerësim shumë të lartë nga publiku e kritika, filmi ndërthur dramën, historinë dhe ankthin e vijës së frontit, duke krijuar një rrëfim që, edhe sot, mbetet i fuqishëm dhe i gjallë në kujtesë. Në qendër janë dy ushtarë të rinj britanikë, të cilëve u duhet të kalojnë territor armik për të dorëzuar një mesazh që mund të shpëtojë qindra jetë.
Fakti që 1917 u shfaq në fund të vitit 2019 nuk e ka zvogëluar rëndësinë e tij; përkundrazi, e ka bërë të lexohet edhe si një film që e përmbledh luftën jo si spektakël, por si presion i vazhdueshëm moral dhe fizik. Shifrat flasin qartë. Në kontekstin e filmave të luftës, 1917 shquhet sepse e zhvendos vëmendjen nga heroizmi i madh te urgjenca e detyrës së vogël, por vendimtare.
Një mision i vetëm që mban peshën e gjithë luftës
Përmbledhja zyrtare e filmit është e qartë dhe e drejtpërdrejtë: në kulmin e Luftës së Parë Botërore, dy ushtarë të rinj britanikë duhet të kalojnë territor armik dhe të dorëzojnë një mesazh që do të ndalojë një sulm vdekjeprurës ndaj qindra ushtarëve. Kjo thjeshtësi narrative është një nga arsyet pse filmi mbetet i fuqishëm. Në vend të ngjarjeve të shpërndara, ai e përqendron tensionin në kohën, hapësirën dhe rrezikun e vazhdueshëm.
Sam Mendes, i cili e ka drejtuar filmin, e ndërton rrëfimin me një ndjesi vazhdimësie që e lidh publikun me çdo hap të personazheve. Në kastin kryesor: George MacKay, Dean-Charles Chapman, Mark Strong, Andrew Scott, Richard Madden dhe Claire Duburcq. Për publikun shqiptar, kjo përbërje ka interes të veçantë edhe sepse bashkon emra të njohur të ekranit britanik me aktorë më të rinj, duke i dhënë filmit një ekuilibër mes fytyrave të njohura dhe zërave që mbajnë peshën dramatike të historisë.
Pse 1917 mbetet i rëndësishëm sot
Filmi vijon të jetë relevant sepse nuk mbështetet vetëm te tema e luftës, por te mënyra si e përkthen atë në përvojë njerëzore. Mesazhi që duhet të dorëzohet, territori armik dhe koha që punon kundër personazheve krijojnë një mekanizëm të pastër dramatik, të kuptueshëm për çdo shikues, pavarësisht njohurive historike. Kjo e bën 1917 një film të fortë edhe për publikun që kërkon jo vetëm spektakël, por edhe ndjesinë e rrezikut të pandërprerë.
Për shikuesin shqiptar, filmi është interesant edhe sepse prek një kujtesë më të gjerë ballkanike mbi luftën, sakrificën dhe urdhrat që mund të ndryshojnë fatin e njerëzve të zakonshëm. Nuk është rastësi që 1917 mbetet një titull që ia vlen të rishikohet, sepse ndërton dramën pa e shpërndarë vëmendjen, e mban ritmin të ngjeshur dhe e shndërron historinë e luftës në një përvojë të përqendruar, të fortë dhe të paharrueshme. Kjo është arsyeja pse, edhe shtatë vjet pas daljes, filmi vazhdon të zërë vend të veçantë në listat e kinemasë së luftës.
Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
Pulp Fiction: kaosi që u kthye në klasik
Me një rrëfim që i palos kohët si letër cigaresh dhe me një kast që lëviz mes humorit të zi, dhunës dhe filozofisë së rrugës, Pulp Fiction mbetet një nga filmat që e ndryshuan gjuhën e krimit në kinema. Edhe sot, 32 vjet pas daljes, ai ndihet si i gjallë, i çrregullt dhe çuditërisht i freskët.
Lexo më tej
“Singin’ in the Rain”: kur Hollywood-i mësoi të fliste
“Singin’ in the Rain” doli më 10 prill 1952 dhe mbetet një nga komeditë romantike më të dashura të historisë së kinemasë. Me regji nga Gene Kelly dhe Stanley Donen, filmi e zhvendos ngjarjen në Hollywood-in e vitit 1927, aty ku kalimi nga filmat pa zë te ata me zë kthehet në krizë, shaka dhe spektakël.
The Third Man: klasik i errët që mbetet i freskët
I dalë më 31 gusht 1949, The Third Man mbetet një nga thrillerët më të fuqishëm të pasluftës, me një Vjenë të ndarë mes hijeve, dyshimeve dhe moralit të thyer. Carol Reed e ndërtoi filmin si një enigmë elegante, ku prania e Orson Welles-it dhe loja e Joseph Cotten-it e kanë mbajtur të gjallë interesin edhe sot.
A Bronx Tale: drama klasike e De Niros që mbetet aktuale edhe sot
Në vitin 1993, A Bronx Tale doli si një dramë kriminale me zemër familjare, e vendosur në Bronx-in e trazuar të viteve 1960. Filmi i Robert De Niros vijon të tërheqë vëmendje për përplasjen mes moralit të një babai punëtor, hijeshisë së botës së krimit dhe një dashurie të ndaluar që i jep historisë tension emocional.