Biografitë e John Williams dhe Bernard Herrmann nderohen nga ASCAP
ASCAP ka vlerësuar këtë vit disa punime të spikatura mbi muzikën, mes tyre biografitë për John Williams dhe Bernard Herrmann. Lista përfshin edhe një dokumentar për Swamp Dogg, shënime albumi për Frank Zappa dhe podkaste të Rick Beatos, duke treguar sa i gjerë është sot terreni i shkrimit për muzikën.
Në një vit kur diskursi mbi muzikën shpesh zhvendoset drejt platformave të shpejta dhe fragmenteve virale, një tjetër lloj pune ka marrë vëmendje: shkrimi i thelluar për autorët e muzikës. ASCAP ka nderuar këtë herë një grup punimesh që shtrihen nga biografitë e kompozitorëve të filmit deri te podkastet dhe materialet arkivore, dhe në qendër të listës dalin dy emra që e kanë formësuar gjuhën e muzikës së ekranit, John Williams dhe Bernard Herrmann. Mua personalisht kjo më duket një zgjedhje me peshë. Nuk është rastësi.
Vendimi i këtyre çmimeve tregon se kujtesa për muzikën e filmit nuk mbahet vetëm nga ekranet e mëdha apo partititurat e njohura, por edhe nga studiuesit, biografët dhe autorët që i japin formë rrëfimit rreth tyre. Në të njëjtën listë janë përfshirë edhe një dokumentar për artistin R&B Swamp Dogg, shënime për një botim arkivor të Frank Zappa-s dhe punë të Rick Beatos në format podcast. Kjo e bën tablojen më të gjerë. Dhe, sinqerisht, më pëlqen kur një çmim i tillë nuk sillet vetëm rreth emrave të zakonshëm.
Dy kolosë të muzikës së filmit në qendër të vëmendjes
John Williams dhe Bernard Herrmann janë dy figura që nuk kanë nevojë për prezantim të gjatë, të paktën për këdo që e njeh historinë e muzikës së filmit. Williams lidhet me disa nga temat më të njohura të kinemasë amerikane, ndërsa Herrmann mbetet një nga arkitektët më të rëndësishëm të tensionit, ankthit dhe atmosferës në ekran. Kur puna për jetën dhe veprën e tyre vlerësohet, në fakt po nderohet edhe mënyra se si kinoja i ka mësuar brez pas brezi të dëgjojnë, jo vetëm të shohin. Ky është thelbi. Dhe është i fortë.
Ka edhe një arsye tjetër pse këto nderime bien në sy: ato e vendosin shkrimin kritik dhe biografik në të njëjtin nivel respekti me format më popullore të kulturës digjitale. Në një kohë kur një opinion i gjatë për muzikën shpesh konkurron me një video disa minutëshe, një çmim i tillë kujton se analiza e mirë ka ende vendin e vet. Unë besoj se kjo është e vlefshme edhe për lexuesit që e ndjekin kinemanë si ne në Tiranë, Prishtinë apo Shkup, ku shpesh diskutimi për një film nis pikërisht nga muzika e tij. Dhe s’ka gjë më natyrale se kaq.
Lista që tregon sa i gjerë është sot shkrimi për muzikën
Nuk bëhet fjalë vetëm për libra biografikë. Në të njëjtin grup çmimesh hyjnë edhe dokumentari për Swamp Dogg, shënimet shoqëruese për një botim arkivor të Frank Zappa-s dhe podkastet e Rick Beatos, duke treguar se tregimi muzikor sot jeton në shumë forma njëherësh. Kjo shumësi është interesante sepse i jep secilit format rolin e vet: njëri shpjegon jetën, tjetri hap arkivin, një tjetër i afrohet publikut përmes zërit dhe bisedës. Më bezdis kur muzika trajtohet si sfond; këtu ndodh e kundërta.
Ky lloj vlerësimi flet edhe për një kulturë të kujdesit ndaj autorësisë, diçka që shpesh humbet në ritmin e përditshëm të konsumit mediatik. Kur një biografi për një kompozitor filmit merr vëmendje krahas podkasteve apo materialeve arkivore, mesazhi është i qartë: rrëfimi për muzikën ka rëndësi më vete. Dhe kjo, për mendimin tim, e pasuron mënyrën si e kuptojmë historinë e ekranit. Sepse aty ku muzika përmendet si duhet, edhe kujtesa bëhet më e saktë.
Pse ky nderim ka peshë sot
ASCAP po e vendos theksin te një territor që shpesh lihet në hije: shkrimi profesional për muzikën. Këtu hyn biografia si formë studimore, por edhe dokumentari, podcast-i dhe shënimet e zgjeruara të një botimi. Kjo është e rëndësishme sepse publiku nuk e njeh gjithmonë rrugën e gjatë që çon nga një kompozim te mënyra si ai mbetet në kujtesë. Rrallë mendojmë për këtë punë. Por ajo ekziston.
Nga këndvështrimi editorial, ky është një sinjal i mirë për gjithë hapësirën e kritikës dhe historisë së muzikës. Nëse emra si Williams, Herrmann, Zappa apo Swamp Dogg gjejnë vende të ndryshme në të njëjtën tabelë nderimesh, atëherë po pranohet se muzika nuk rri vetëm në skenë apo në kolonë zanore; ajo jeton edhe në shkrim, hulumtim dhe kujtim. Dhe kjo, besoj, i jep një dinjitet të veçantë gjithë fushës. Ia vlen, pa shumë zhurmë.
“Clayface” synon t’i japë DC Studios një fitore në box office
“Clayface” mbërrin këtë fundjavë me barrën e një pritjeje të madhe dhe me shansin për t’i dhënë DC Studios një kthesë të nevojshme në arkë. Në të njëjtën valë debutimesh hyjnë edhe “Wildwood”, “Klara and the Sun”, “Wicker” dhe “Ali G: Who Iz I?”, ndërsa “You Can See Everything” vijon të qëndrojë e fortë.
Lexo më tej
“Clayface” synon t’i japë DC Studios një fitore në box office
“Clayface” mbërrin këtë fundjavë me barrën e një pritjeje të madhe dhe me shansin për t’i dhënë DC Studios një kthesë të nevojshme në arkë. Në të njëjtën valë debutimesh hyjnë edhe “Wildwood”, “Klara and the Sun”, “Wicker” dhe “Ali G: Who Iz I?”, ndërsa “You Can See Everything” vijon të qëndrojë e fortë.
9 serialet superhero më të përsosura të 20 viteve të fundit
Televisioni ka qenë një nga formatet më të forta për rrëfimet me superheronj, dhe gjatë dy dekadave të fundit ky zhanër ka gjetur disa nga formësimet e tij më të sigurta. Ky material rendit nëntë seriale që kanë spikatur si shembuj të rrëfimit superhero, duke përfshirë tituj të animuar dhe me aktorë realë.
Ali G kthehet në qendër të një satyre të çrregullt filmike
Sacha Baron Cohen rikthen Ali G-në, por këtë herë personazhi bëhet vetë boshti i një historie absurde që synon satirën politike. Filmi lë pas disa çaste qesharake, por e mban ritmin të rënduar dhe më pak goditës nga sa pretendon.