Bluey: kur loja bëhet mësim familjar

Kur familja nuk është sfond, por motor

Premisa zyrtare është e thjeshtë: Bluey luan pa u lodhur dhe e kthen përditshmërinë në aventura të jashtëzakonshme, duke zhvilluar imagjinatën dhe rezistencën e saj mendore, fizike e emocionale. Thënë troç, këtu loja nuk është pushim nga jeta; loja është vetë mënyra si jetohet jeta. Ky është një këndvështrim që e bën serialin shumë më të pasur se etiketa “për fëmijë”.

Bandit dhe Chilli, me zërat e Dave McCormack dhe Melanie Zanetti, nuk duken si prindër që vetëm rrinë në periferi. Ata hyjnë në lojë, reagojnë, vënë kufij, pastaj prapë rikthehen në lojë. Ky ekuilibër mes butësisë dhe disiplinës është thelbi i shumë episodeve, dhe pikërisht këtu seriali gjen tonin e vet. Jo didaktik. Jo sheqerosur. Thjesht i afërt.

Mua më pëlqen edhe fakti që seriali nuk e trajton fëmijërinë si luks të sterilizuar. Ka bezdi, ka lodhje, ka ritëm të çrregullt, ka situata ku një lojë e vogël familjare e shndërron krejt shtëpinë në terren improvizimi. Në shumë familje tona, sidomos kur gjyshërit dhe prindërit rrinë bashkë rreth një darke të gjatë, do ta njohin menjëherë atë ndjesi: dikush do qetësi, dikush do lojë, dhe në mes qëndron një fëmijë që nuk pranon të rrijë jashtë imagjinatës. Kjo afërsi kulturore ia jep serialit një jetë të dytë.

Ritmi i shkurtër, por i saktë

Me episode prej 7 minutash, Bluey punon si një goditje e shkurtër dhe e menduar mirë. S’ka kohë për yndyrë narrative. Çdo skenë duhet të mbajë peshë, dhe në shumicën e rasteve ia del. Ky format e detyron krijimin të jetë konciz, por edhe të mbetet i hapur për ritëm lojërash, dialogë të shpejtë dhe mbyllje që lënë shije të ngrohtë.

Si animacion, seriali është i lehtë për syrin dhe i qartë për perceptimin emocional. Zhanri familjar dhe ai për fëmijë këtu nuk duken si kategori në katalog; duken si mënyra të ndryshme për të hyrë në të njëjtën derë. Fëmijët e shohin për aventurën. Të rriturit, shpesh, për pasqyrën që u vendos përballë. Dhe unë e them pa u mburrur: ka pak seriale që i bëjnë të dy palët të ndalen me të njëjtin interes pa u lodhur shpejt.

Regjia e Joe Brumm mban një ton që nuk shpërthen, por as nuk zbehet. Kjo është e rëndësishme. Sepse në animacionin familjar rreziku është i njohur: ose bëhesh shumë i zhurmshëm, ose shumë i ëmbël. Bluey shmang të dyja kurthet me një thjeshtësi pothuajse çarmatuese. Dhe pikërisht aty qëndron arsyeja pse, tetë vjet më vonë, ai vazhdon të duket i freskët.

Për kë është, realisht?

Ky serial i flet në radhë të parë fëmijëve, por nuk e mbyll derën për askënd që ka një sy të qetë dhe pak durim. Është për prindërit që duan diçka më të mençur se zhurma e zakonshme e televizionit. Është për familjet që e njohin lodhjen e përditshme, por edhe gëzimin e vogël kur një lojë e improvizuar zgjat më shumë se sa pritej. Është për shikuesit që nuk kërkojnë dramë të rëndë, por kërkojnë ndershmëri emocionale.

Nuk është serial për ata që presin ritëm të ngjeshur apo konflikt të fortë. Dhe as për ata që duan gjithçka të shpjeguar me zë të lartë. Bluey është më i zgjuar kur rri i thjeshtë. Mua personalisht më duket se kjo thjeshtësi është edhe arsyeja pse ia vlen të rikthehet herë pas here, sidomos në një kohë kur shumë produkte për fëmijë harrojnë t’i besojnë lojës.

Verdikti im

Si retrospektivë, Bluey mbetet një nga ato tituj që nuk plaken shpejt, sepse nuk lidhen me modë të momentit, por me një përvojë universale: mënyrën si familja jeton, grindet, qesh dhe e rishpik përditshmërinë. Me 8.6/10 në TMDB dhe 9.3/10 në IMDb, reagimi i publikut e ka mbështetur qartë këtë ndjesi, por për mua vlera e tij më e madhe është tjetërkund: në aftësinë për ta bërë të zakonshmen të duket e rëndësishme.

Ia jap 4.5/5 yje. Jo sepse kërkon të jetë madhështor, por sepse e kupton saktë madhështinë e gjërave të vogla. Dhe kjo, në një serial familjar, është shumë më e rrallë sesa duket.

• Shkruar me ngrohtësi dhe ritëm të shkurtër.
• Portretizon familjen pa moralizim të thatë.
• E përdor lojën si gjuhë emocionale.
• Mbetet i vlefshëm edhe sot, tetë vjet më pas.