Perfect Blue: kur identiteti çahet në ekran
Në “Perfect Blue”, një yll i ri i pop-it e ndërpret një jetë që dukej e sigurt për t’u futur në një tjetër, shumë më të ashpër dhe më të turbullt. Filmi i 1998-s e kthen këtë kthesë në thriller psikologjik të ftohtë, ku fama, fajësia dhe dyshimi fillojnë të ngatërrojnë gjithçka. Mua personalisht më goditi sa shpejt rrënohet ndjenja e realitetit.
Një fytyrë e njohur, por jo më e sigurt
Ka filma që të futin në histori me zhurmë; “Perfect Blue” të tërheq me një shqetësim të heshtur që rritet sekondë pas sekonde. Që në fillim, mjafton ta shohësh Mima Kirigoe-n duke lënë pas botën e këngës për të kuptuar se kjo nuk është thjesht histori ndryshimi karriere, por një rrëshqitje drejt një terreni ku imazhi publik dhe vetja private nuk kanë më kufij të qartë. Dhe aty fillon tronditja.
Ky film animacion thriller, i dalë në vitin 1998, mbetet i fortë sepse nuk mbështetet te shpjegimet e mëdha. Ai punon me pasiguri, me pamje që duken të njohura dhe me një gjendje mendore që shpërbëhet përpara syve tanë. Mua personalisht më pëlqen kur një film nuk më kap prej dore, dhe “Perfect Blue” pikërisht këtë bën: më hedh në një labirint ku çdo gjë mund të jetë e vërtetë, ose vetëm pasqyrim i frikës.
Premisa që nis si sukses, pastaj kthehet në ankth
Sipas përmbledhjes zyrtare, Mima lë muzikën për aktrim dhe merr një rol në një serial të njohur kriminalistik. Në pamje të parë, kjo tingëllon si lëvizje e natyrshme për një artiste që kërkon të rritet. Por filmi shpejt e prish këtë iluzion. Njerëzit rreth saj fillojnë të vriten, ndërsa ajo vetë mbetet e përndjekur nga ndjenja e fajit dhe nga vizione të vetes së dikurshme. Këtu, thrilleri nuk vjen vetëm nga krimi; ai lind nga çarja e identitetit.
Kjo premisë është e zgjuar sepse nuk e trajton famën si dekor. Ajo e përdor famën si presion psikologjik. Në një nivel më të gjerë, filmi flet për mënyrën se si publiku kërkon një version të rregullt, të konsumueshëm dhe të bindur të një personi, ndërsa vetë njeriu brenda atij imazhi mund të jetë në krizë. Dhe kjo, edhe sot, nuk tingëllon aspak e vjetër. Përkundrazi.
Regjia e ftohtë dhe ritmi i pasigurisë
Nën regjinë e 今敏, filmi ndërton një ton të thatë, nervoz dhe gjithnjë paksa të paqëndrueshëm. Ai nuk e përdor animacionin për ta zbutur ankthin; e përdor për ta bërë më të mprehtë. Lëvizja mes skenave, dallimi i paqartë mes çfarë po ndodh dhe çfarë imagjinohet, si edhe mënyra si ndërtohet paranoja, krijojnë një ndjesi që të mban të tendosur gjatë gjithë 81 minutave.
Ky është thriller që kërkon vëmendje. Jo në mënyrë të lodhshme, por me një disiplinë të ftohtë që më kujtoi sa lehtë mund të humbasësh terren kur filmi të detyron të dyshosh edhe te syri yt. Nëse dikush pret ritëm të rehatshëm ose një rrëfim linear, do ta ketë të vështirë. Por pikërisht këtu qëndron forca e tij. “Perfect Blue” nuk të qetëson. Të prish rehatinë.
Zhanri i animacionit këtu nuk është thjesht zgjedhje estetike. Është mjet dramatik. Ai i jep filmit aftësinë të lëvizë lirshëm mes perceptimit dhe realitetit, pa u lidhur fort pas kufijve të realizmit fizik. Kjo e bën paranojën më të prekshme dhe pasiguritë më të besueshme. Dhe kur filmi hyn në zonën ku identiteti i Mimas fillon të ndahet në copa, unë e ndjeva se po shikoja diçka që flet shumë më gjerë se vetë historia e saj.
Pse ende godet sot
Edhe pas 28 vjetësh, “Perfect Blue” mbetet i rëndësishëm sepse trajton një frikë shumë bashkëkohore: humbjen e vetes nën presionin e vështrimit të të tjerëve. Sot kjo lexohet lehtë edhe jashtë botës së argëtimit, sepse pothuajse kushdo jeton me një version të vetes që e projekton për të tjerët. Filmi e nxjerr këtë konflikt në formë të ashpër, pa e zbukuruar fare.
Ka edhe një tjetër arsye pse filmi funksionon ende: ai nuk i jep gjithçkaje zgjidhje të pastër. Dhe kjo është më e sinqertë. Në Prishtinë, Tiranë apo Shkup, ku shpesh një film i tillë shihet me dikë që kërkon “ta kuptojë deri në fund” çdo kthesë, “Perfect Blue” të mbetet pak i pakapshëm. Mua kjo nuk më bezdisi; përkundrazi, ia rriti forcën. Një thriller i mirë nuk të jep vetëm përgjigje. Të lë edhe me dyshime të mira.
Për kë është ky film
Ky titull është për ata që e duan kinemanë psikologjike që punon me tension, me identitet të copëzuar dhe me atmosferë të rëndë. Është për shikuesit që e vlerësojnë animacionin si formë serioze rrëfimi, jo si strehë të lehtë. Është gjithashtu për këdo që kërkon një klasik të viteve ’90 që nuk plaket me nostalgji të zbrazët, por me relevancë të vazhdueshme.
Nëse dikush kërkon një film të qetë, të drejtpërdrejtë dhe pa shumë turbullirë mendore, ky s’është vendi i duhur. Por nëse kërkon një vepër që të fut nën lëkurë dhe të shtyn të mendosh për identitetin si gjë të brishtë, atëherë “Perfect Blue” ia vlen shumë. Sidomos sot, kur kufiri mes figurës publike dhe jetës private shpesh është bërë i hollë si letër.
Verdikti im
“Perfect Blue” mbetet një thriller animacioni i mprehtë, i pakëndshëm në kuptimin më të mirë të fjalës, dhe i ndërtuar me një ndjeshmëri që ende ndihet moderne. Mua personalisht më la përshtypjen e një filmi që nuk kërkon të të pëlqejë me çdo kusht; kërkon të të trazojë. Dhe e arrin këtë me qartësi të ftohtë.
4.5/5
- Atmosferë paranoje që ngrihet me shumë kujdes.
- Premisë psikologjike e fortë dhe e mençur.
- Animacioni përdoret si armë rrëfimtare.
- Mbetej i rëndësishëm edhe sot.
Në anën tjetër, filmi kërkon vëmendje të plotë dhe nuk fal shumë shpërqendrim. Disa shikues mund ta gjejnë të ashpër ose emocionalisht lodhës. Por për mua, kjo është pjesë e çmimit që paguan një thriller i mirë psikologjik. Dhe këtu, çmimi ia vlen.
Pikat e forta
- Atmosferë paranoje që rritet me finesë.
- Premisë psikologjike e fortë.
- Animacioni shërben si mjet dramatik.
- Mbetet relevant edhe sot.
Pikat e dobëta
- Kërkon vëmendje të plotë.
- Mund të jetë emocionalisht i rëndë.
- Nuk i jep gjithçka të shpjeguar qartë.
Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
True Detective: seriali që e ktheu hetimin në pasqyrë të errët
Kur një hetim policor nis të gërmojë jo vetëm në krim, por edhe në jetën e atyre që e ndjekin, rrëfimi merr peshë tjetër. True Detective, i cili doli më 12 janar 2014, mbetet një serial dramatik e misterioz që shtrihet në disa kohë dhe në disa shtresa morali, duke e bërë ende tërheqës për publikun shqiptar që kërkon thriller me nerv dhe thellësi.
Lexo më tej
Bluey: kur loja bëhet mësim familjar
Në një ekran me vetëm pak minuta kohë, Bluey arrin të bëjë atë që shumë seriale të gjata nuk e kapin dot: ta kthejë jetën e përditshme në lojë, pa e humbur kurrë ngrohtësinë familjare. Kjo prodhimtari e Joe Brumm mbetet e freskët edhe sot, sepse flet me një gjuhë të thjeshtë për imagjinatën, durimin dhe lidhjen prind-fëmijë.
Malcolm in the Middle: komedia e kaosit familjar
Kur një djalë i talentuar përpiqet të mbijetojë mes një familjeje që s’e kursen askënd, rutina kthehet në laborator çmendurie. Malcolm in the Middle e ka bërë këtë kaos aq të njohshëm, sa edhe sot duket sikur po shikon një familje që mund të jetë ulur në çdo shtëpi të Prishtinës, Tiranës apo Shkupit.
Të vdekurit e gjallë: kur fundi i botës u bë zakon
Kur Rick Grimes zgjohet nga koma dhe përballet me një botë të rrënuar, seriali nuk mbështetet vetëm te zombie-t, por te frika shumë më njerëzore: si mbijeton një komunitet kur ligji, rutina dhe besimi shemben. Sot, pas 11 sezonesh dhe 177 episodesh, ai mbetet një nga klasikët më të mëdhenj të televizionit post-apokaliptik.