Così fan tutte: kur Mozarti ftohet deri në palcë

Regjia i takon Hannes Rossacher-it, ndërsa ekipi vokal dhe interpretues përfshin Sylvain Cambreling si dirigjent, Anett Fritsch si Fiordiligi, Paola Gardina si Dorabella, Juan Francisco Gatell si Ferrando, Andreas Wolf si Guglielmo dhe Kerstin Avemo si Despina. Vlerësimet mbeten të moderuara, me 6.8 në TMDB dhe 7.2 në IMDb, ndaj filmi duket më tepër si një vepër që kërkon vëmendje të përqendruar sesa si një spektakël i lehtë për t’u konsumuar. Nuk është material për ta ndjekur me sy gjysmë të mbyllur.

Një Mozart pa ngrohtësinë e zakonshme

Përmbledhja zyrtare e quan këtë vepër një reflektim komik dhe të pamëshirshëm mbi dëshirën, besnikërinë dhe tradhtinë, por thelbi qëndron më thellë: marrëdhëniet shfaqen si një terren ku ndjenjat konsumohen ngadalë, derisa mbetet vetëm erozioni emocional. Modern, ende. Jo ledhatuese, aspak. Në Tiranë, Prishtinë apo Shkup, ku publiku shpesh ndahet mes asaj që duket “e bukur” dhe asaj që është vërtet bindëse, një lexim i tillë i Mozartit bie në një terren shumë më të njohur seç duket. Edhe kur historia vishet me kostum klasik, xhelozia dhe manipulimi veprojnë po aq natyrshëm sa në çdo familje që, pas një darke të zgjatur, ka parë si një debat i vogël shndërrohet ngadalë në përplasje. Nuk ka nevojë për dekor të tepërt.

Pse mbetet interesant sot

“Così fan tutte” mbetet i rëndësishëm sepse nuk sillet si një muze me kostume, por si një provë e vazhdueshme mbi mënyrën si njerëzit e ndryshojnë njëri-tjetrin kur dashuria hyn në krizë. Kjo e bën veprën bashkëkohore dhe klasike. Kjo e bën filmin të vlefshëm për t’u rikthyer, sidomos sot kur sinqeriteti shpesh ngatërrohet me performancën.

Si retrospektivë e vitit 2013, filmi fiton peshë edhe nga fakti që nuk kërkon të imponojë një interpretim të ëmbël të operës. Ai ecën me një logjikë të ashpër, dhe kjo e ndihmon të ruajë aktualitetin. Shqetësim i pazbehur. Thjesht është duke na parë ne më qartë se ne atë.