Duna: Pjesa e Dytë — epopeja që e kthen rërën në fat
Në “Duna: Pjesa e Dytë”, Denis Villeneuve e çon historinë e Paul Atreides edhe më thellë në shkretëtirë, ku hakmarrja, dashuria dhe profecia përplasen me njëra-tjetrën. Filmi doli më 27 shkurt 2024 dhe, me ritmin e tij madhështor, mbetet një nga ato vepra që nuk shpjegohen shpejt, por mbeten gjatë në mendje.
Kur shkretëtira fillon të flasë
Ka filma që të hyjnë në sy, dhe ka të tjerë që të hyjnë nën lëkurë. “Duna: Pjesa e Dytë” bën pjesë te e dyta. Që në minutat e para, Villeneuve të kujton se këtu nuk kemi thjesht një aventurë fantastiko-shkencore, por një botë ku çdo hap në rërë ka peshën e një vendimi historik. Mua personalisht më pëlqen kur një film nuk e ul tonin për të qenë më i lehtë për publikun; ky nuk e bën një gjë të tillë. Dhe mirë që nuk e bën.
Filmi doli më 27 shkurt 2024, pra sot e lexojmë si një vepër tashmë të konsoliduar, jo si një lajm të freskët. Kjo e ndryshon edhe mënyrën si e shohim: jo si kuriozitet sezonal, por si një titull që ka lënë gjurmë dhe vazhdon të rri relevant. Në një treg ku shumë filma humbin zërin e tyre sapo kalon zhurma e premierës, “Duna: Pjesa e Dytë” ka mbetur e fortë. E qëndrueshme. Dhe kjo ka rëndësi.
Premisa: hakmarrje, besim, zgjedhje
Sipas përmbledhjes zyrtare, historia ndjek Paul Atreides teksa bashkohet me Chani dhe Fremen në një rrugë hakmarrjeje kundër komplotistëve që shkatërruan familjen e tij. Në thelb, filmi e vendos heroin përballë një nyjeje të vështirë: dashuria e jetës së tij apo fati i universit të njohur. Kjo është një premisë e thjeshtë vetëm në letër; në ekran, ajo rëndohet nga dimensioni mitik dhe nga ndjenja se çdo zgjedhje sjell pasoja më të mëdha se personazhet vetë.
Ajo që e mban filmin të gjallë është mënyra se si konflikti personal dhe ai kolektiv nuk ndahen kurrë mirë. Paul nuk është vetëm një djalë që kërkon drejtësi; ai është edhe figurë që tërhiqet nga një e ardhme që vetëm ai mund ta parashikojë. Dhe këtu filmi fiton tension. Jo me britma. Me presion.
Regjia e Villeneuve-it: madhështi pa zhurmë të tepërt
Denis Villeneuve, si krijues i filmit, e ndërton gjithçka me një disiplinë që i shkon shumë këtij universi. Regjia e tij nuk kërkon të bëjë shfaqje të lehtë; ajo preferon peshën, ritmin dhe heshtjen e kontrolluar. Zhanri sci-fi dhe aventurë këtu nuk përdoret si dekor, por si mjet për të ngritur një mit modern, dhe kjo është arsyeja pse filmi ndjehet më i madh se vetë ngjarja që rrëfen.
Tonalisht, “Duna: Pjesa e Dytë” është serioze, e errët dhe e vetëdijshme për barrën e vet. Nuk të përkëdhel. Nuk ta shpjegon gjithçka me dorë. Në një sallë në Tiranë, Prishtinë apo Shkup, ka gjasa që një pjesë e publikut të dojë më shumë ritëm e më pak solemnitet; por unë mendoj se pikërisht kjo solemnitet e bën filmin të mbahet mend. Përndryshe, do të ishte vetëm një tjetër blockbuster i radhës.
Me kohëzgjatje 167 minuta, filmi kërkon durim, por jo durim bosh. Ai punon me frymëmarrje të gjatë, me ngritje graduale tensioni dhe me një ndjenjë të vazhdueshme përkatësie ndaj botës që ka ndërtuar. Aty ku shumë filma fantastiko-shkencorë shpërndahen në shumë drejtime, ky e mban boshtin të ngushtë dhe të qartë. Dhe kjo e ndihmon shumë.
Kasti që e mban barrën
Timothée Chalamet si Paul Atreides bart qendrën emocionale të historisë, ndërsa Zendaya si Chani sjell një kundërpeshë të domosdoshme. Rebecca Ferguson, Javier Bardem, Josh Brolin dhe Austin Butler plotësojnë një ansambël që e forcon bindjen se ky është një film i ndërtuar me kujdes, jo vetëm me buxhet. Austin Butler, sidomos, i jep një energji të ashpër një figure që e shtyn konfliktin përpara.
Mua personalisht më bind kur një kast nuk e zëvendëson botën, por e shërben atë. Këtu ndodh pikërisht kjo. Askush nuk duket i hedhur rastësisht në skenë. Të gjithë e dinë çfarë peshe kanë. Dhe kjo ndjehet.
Për kë mbetet ky film
“Duna: Pjesa e Dytë” është për ata që e duan kinemanë si përjetim të madh, jo si argëtim të shpejtë. Për publikun që ka durim për botë të ndërtuara me rregulla, me simbolikë dhe me konflikt moral. Për shikuesit që e vlerësojnë një film edhe kur ai s’ka frikë të jetë i ftohtë për disa çaste, sepse po ndërton diçka më të madhe se vetja.
Nuk është domosdoshmërisht për kë kërkon ritëm të lehtë apo kthesa të thjeshta. Por për këdo që ka interes për sci-fi-në serioze, për aventurën me ambicie dhe për filmat që duan të mbeten, jo vetëm të konsumohen, ky titull ia vlen. Dhe po, ndoshta edhe për ata që zakonisht zgjedhin diçka më të lehtë pas darke me familjen, sepse ky është filmi që të detyron të rrish i përqendruar deri në fund.
Verdikti im
Unë e shoh “Duna: Pjesa e Dytë” si një nga ato filma që e justifikojnë vetveten jo me fjalë të mëdha, por me qëndrueshmëri artistike. Është i madh në përmasë, por i disiplinuar në qëllim; i ftohtë në sipërfaqe, por i nxehtë në nëntekst; dhe mbi të gjitha, i sigurt në identitetin e vet. Kjo më pëlqen.
Nëse filmi i parë vendoste themelet, ky i dyti e ngre ndërtesën në lartësi të plotë. Nuk është i lehtë për t’u kapur menjëherë, por as nuk është i destinuar për konsum të menjëhershëm. Si retrospektivë e një titulli që ka dalë në 2024, ai mbetet i rëndësishëm sepse vazhdon të dëshmojë se blockbuster-i ende mund të ketë ambicie serioze. Për mua, kjo vlen shumë.
- Vlerësimi: 4.5/5
- Arsyeja: regji e kontrolluar, botë e pasur dhe tension që nuk shpërndahet kot
- Rezervat: kërkon durim dhe nuk i përshtatet çdo shikuesi
Pikat e forta
- Regji e disiplinuar dhe madhështore.
- Botë e ndërtuar me kujdes.
- Kast i fortë dhe i balancuar.
- Ton serioz që i shkon zhanrit.
Pikat e dobëta
- Kërkon durim të madh.
- Nuk është i lehtë për çdo publik.
- Mund të duket i ftohtë në fillim.
Ku mund ta shikoni
Platforma zyrtare në Kosovë, Shqipëri, Maqedoni të Veriut dhe Mal të Zi (JustWatch/TMDB). TitraShqip nuk hoston dhe nuk linkon video.
Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
“Requiem for a Dream”: 26 vjet pas, një plagë që s’thahet
Në tetor të vitit 2000, “Requiem for a Dream” doli si një goditje e ftohtë në stomak: historia e katër banorëve të Coney Islandit, të kapur nga varësitë, u kthye shpejt në një nga filmat më të diskutuar të Darren Aronofskyt. Sot, 26 vjet më pas, filmi mbetet i rëndësishëm sepse e shikon shkatërrimin pa zbukurime, me një ashpërsi që ende ndihet shumë afër edhe për publikun shqiptar.
Lexo më tej
Spider-Man: No Way Home — kur identiteti s’të lë rehat
Kur Peter Parker del i zbuluar para botës, filmi e kthen dilemën e një adoleshenti me kostum në një krizë që prek gjithçka: miqësinë, familjen dhe përgjegjësinë. Mua personalisht më funksionoi pikërisht aty ku shumë filma superheroikë lodhen: te ritmi i ngjeshur dhe te ideja se të jesh hero nuk mjafton, nëse jeta private po shembet.
Hachi: A Dog's Tale — besnikëria që s’plaket
Një qen i humbur, një profesor i qetë dhe një lidhje që rritet pa zhurmë, derisa bëhet kujtesë e gjallë për durimin dhe besnikërinë. “Hachi: A Dog's Tale” mbetet nga ata filma që nuk bëjnë shumë bujë, por të kapin ngadalë dhe të lënë me një heshtje të gjatë pas fundit. Mua personalisht më preku pikërisht kjo thjeshtësi.
Double Indemnity: një klassik i ftohtë, i mprehtë dhe ende i gjallë
Në “Double Indemnity”, një shitës sigurimesh hyn në një lojë që duket e pastër në letër, por shpejt kthehet në kurth moral dhe kriminal. Billy Wilder e ndërton tensionin me dorë të hekurt, ndërsa Barbara Stanwyck dhe Fred MacMurray e mbajnë filmin në atë zonë të rrezikshme ku tundimi dhe frika ecin krah për krah.