Rear Window: vështrimi që mbetet i gjallë 72 vjet më vonë
Në një apartament të ngushtë dhe përballë një oborri plot dritare, një fotograf i lidhur në karrocë fillon të dyshojë se ka parë një vrasje. Rear Window i Alfred Hitchcock-ut, i dalë më 1 gusht 1954, mbetet një nga thrillerët më të mprehtë të kinemasë, sepse e kthen kuriozitetin e zakonshëm në ankth të pastër. Edhe sot, filmi flet me një gjuhë që publiku shqiptar e kupton menjëherë: nga dritarja, nga ballkoni, nga fqinjësia.
Hitchcock e shndërroi kureshtjen në tension
Kur Rear Window doli më 1 gusht 1954, ai nuk erdhi si një thriller i zakonshëm me ndjekje dhe britma. Alfred Hitchcock zgjodhi një hapësirë të mbyllur, një dritare dhe një lagje përballë, pastaj e ndërtoi gjithë pezullimin mbi shikimin, dyshimin dhe atë ndjesi të pakëndshme kur njeriu bindet se diçka nuk shkon. Kjo ide mbetet e fortë edhe sot. E thjeshtë në dukje, por shumë e saktë në efekt.
Filmi ndjek L.B. Jefferies, një fotograf i lidhur në karrocë, që vëzhgon fqinjët nga apartamenti i tij dhe bindet se njëri prej tyre ka kryer vrasje. James Stewart e mban rolin me atë qetësi të rrallë që e bën panikun edhe më të besueshëm, ndërsa Grace Kelly sjell elegancë dhe siguri në një histori ku çdo lëvizje e vogël ka peshë. Mua personalisht më duket një shembull i pastër se si Hitchcock e ndërton frikën pa e ngritur zërin.
Rreth tyre janë Wendell Corey, Thelma Ritter, Raymond Burr dhe Judith Evelyn, emra që i japin filmit një galeri karakteresh të kujdesshme, të çuditshme dhe shpesh shumë njerëzore. Nuk ka nevojë për spektakël të madh kur secili apartament përballë duket si një skenë më vete. Dhe kjo, për një publik që jeton në qytete të ngjeshura si Prishtina, Tirana apo Shkupi, tingëllon më afër se ç’mund të mendohet.
Pse mbetet i rëndësishëm edhe sot
Rear Window vazhdon të lexohet si film për vëzhgimin, dyshimin dhe kufirin e hollë mes kuriozitetit dhe ndërhyrjes. Hitchcock e kthen shikimin në armë, por edhe në kurth; ne shohim bashkë me Jefferies-in, pastaj kuptojmë se po futemi në një hapësirë ku nuk e kemi më të qartë çfarë është provë dhe çfarë është fantazi. Kjo është arsyeja pse filmi nuk plaket lehtë. Ai nuk mbështetet te moda, por te sjellja njerëzore.
Me vlerësime shumë të larta në TMDB, IMDb, Rotten Tomatoes dhe Metacritic, filmi e ka ruajtur statusin e tij si klasik i padiskutueshëm, dhe kjo nuk vjen vetëm nga emri i Hitchcock-ut. Vjen nga mënyra si ndërton ritmin, nga përdorimi i hapësirës dhe nga fakti që tensioni mbetet i mbyllur brenda të përditshmes. Në familjet tona, ku ndonjëherë komentohet çdo lëvizje e fqinjit nga dritarja a ballkoni, filmi merr një shije edhe më ironike. E njohim këtë botë. Ndoshta prandaj funksionon ende kaq mirë.
Për publikun shqiptar, sidomos për ata që e pëlqejnë kinemanë klasike dhe thrillerët me strukturë të pastër, Rear Window është shembull i asaj se si një ide e vetme mund të mbajë peshën e një filmi të tërë. James Stewart dhe Grace Kelly mbeten çift i paharrueshëm, ndërsa Hitchcock dëshmon se frika më e fortë shpesh lind nga ajo që shohim, jo nga ajo që na tregohet. Në kohën tonë, kjo duket pothuajse e pafalshme e saktë.
Ku mund ta shikoni
Platforma zyrtare në Kosovë, Shqipëri, Maqedoni të Veriut dhe Mal të Zi (JustWatch/TMDB). TitraShqip nuk hoston dhe nuk linkon video.
Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
El secreto de sus ojos: një mister që nuk plaket
Kur një hetim i pazgjidhur kthehet në roman, kujtesa bëhet po aq e rrezikshme sa vetë e kaluara. El secreto de sus ojos i Juan José Campanellës përzien misterin, trilerin dhe dramën me një qetësi të ftohtë që të fut nën lëkurë. Mua personalisht më mbeti gjatë ajo ndjesi se disa plagë nuk mbyllen, vetëm ndryshojnë formë.
Lexo më tej
The Queen’s Gambit, seriali që e ktheu shahun në dramë pop
Në një jetimore të viteve ’50, një vajzë e re zbulon një talent të jashtëzakonshëm për shah dhe hyn në një rrugë të çuditshme drejt famës, ndërsa lufton edhe me varësinë. The Queen’s Gambit doli më 23 tetor 2020 si dramë e shkurtër, e mbyllur në një sezon, dhe mbetet një nga serialet më të kujtuara të atij viti.
Inception: filmi i Nolanit që e kthen ëndrrën në terren loje
Kur një grabitës hyn në mendjen e tjetrit për të mbjellë një ide, kinemaja nuk mbetet më vetëm spektakël: bëhet provë durimi, orientimi dhe besimi. Inception, filmi i Christopher Nolanit që doli më 15 korrik 2010, i bashkon aksionin, sci-fi-në dhe aventurën në një labirint ku çdo kthesë të kërkon vëmendje të plotë.
Spider-Man: Across the Spider-Verse: një vazhdim që ende peshon
Kur Miles Morales përplaset sërish me Gwen Stacy-n dhe Multiversi hapet në drejtime të pafundme, Spider-Man: Across the Spider-Verse e shtyn animacionin drejt një shkalle më ambicioze se shumica e filmave superhero. Filmi doli më 31 maj 2023 dhe, edhe sot, mbetet i freskët për mënyrën si e lidh spektaklin me krizën e identitetit. Për publikun shqiptar, është nga ata tituj që shihen me sy kritik e me kënaqësi të pastër.