Soul: një animacion për jetën që s’duhet harruar
Soul doli si një nga animacionet më të veçanta të vitit 2020: një histori që nis me xhazin, por shkon shumë më thellë, drejt pyetjes se çfarë e bën jetën të vlefshme. Pete Docter ndërton një film familjar, dramatik dhe fantastik, që flet njëkohësisht për ëndrrat, pasionin dhe atë çast kur kupton se kuptimi nuk gjendet vetëm te qëllimi.
Kur një notë hap derën drejt pyetjeve të mëdha
Soul doli më 25 dhjetor 2020 dhe menjëherë u veçua nga animacionet e zakonshme familjare. Në pamje të parë, filmi nis si historia e një mësuesi të shkollës së mesme me dashuri të madhe për xhazin, por shumë shpejt kthehet në një udhëtim të pazakontë mbi identitetin, pasionin dhe vlerën e vetë ekzistencës. Kjo është pikërisht arsyeja pse filmi mbetet i rëndësishëm edhe sot: nuk flet vetëm për fëmijët, por edhe për të rriturit që shpesh e ngatërrojnë suksesin me kuptimin.
Me regji të Pete Docter, Soul e përdor animacionin jo si stoli vizuale, por si gjuhë të plotë për të shprehur një ide filozofike pa e bërë të rëndë. Filmi mban një ton të butë, por të menduar; i ngrohtë, por jo sentimental deri në tepri. Në këtë ekuilibër qëndron edhe forca e tij kryesore.
Xhaz, rastësi dhe një kthesë që ndryshon gjithçka
Premisa është e qartë dhe mjaft e fortë: Joe Gardner, një mësues i shkollës së mesme me pasion të madh për muzikën xhaz, arrin një audicion të suksesshëm në Half Note Club dhe më pas përfshihet në një aksident që e ndan shpirtin nga trupi. Atje gjithçka merr kuptim. Për t’u kthyer në Tokë, Joe duhet të bashkëpunojë me shpirtra të tjerë, mes tyre 22, një shpirt që ka kaluar eone në atë seminar.
Kjo strukturë mund të tingëllojë si fantazi e pastër, por filmi e përdor këtë botë të çuditshme për të folur me shumë seriozitet për jetën reale. Vetëm këtë beson ai. Dhe pikërisht ky vetëbesim i ngurtë vihet në provë. Në vend që të mbështetet te aventura e jashtme, filmi punon mbi një konflikt të brendshëm: a mjafton një ëndërr e madhe për ta quajtur jetën të plotë?
Regjia e Pete Docter: delikatesë në vend të zhurmës
Pete Docter e drejton Soul me një siguri që rrallë shihet në animacionin komercial. Ai nuk nxiton ta bëjë çdo skenë “të madhe”; përkundrazi, e lë filmin të marrë frymë. Kjo qasje e shërben shumë mirë tonit të tij, sepse historia kërkon hapësirë për reflektim. Në një film të tillë, çdo ekzagjerim do ta rrëzonte balancën mes emocioneve dhe idesë.
Zhanri i filmit është i përzier me mençuri: animacioni familjar e bën të qasshëm, drama e mban tokësor, muzika e lidh me identitetin e Joe-s, ndërsa fantazia i hap derën pyetjeve më të mëdha ekzistenciale. Aspak e sforcuar. Dhe kjo është një nga arritjet më të mira të filmit.
Kur filmi flet për ne, jo vetëm për personazhet
Një nga arsyet pse Soul ka mbetur i dashur është se ai prek diçka shumë njerëzore: frikën se mos e kalojmë jetën duke ndjekur një version të vetëm të suksesit. Për të gjithë, jo vetëm për Joe-n. Soul e kundërshton këtë logjikë me një qetësi të admirueshme.
Edhe personazhi 22 e pasuron shumë dinamikën e filmit. Përmes tij, historia fiton një perspektivë tjetër mbi dëshirën, mërzinë, pritjen dhe mosgatishmërinë për t’u përshtatur me jetën. Kështu filmi shmang moralizimin dhe e kthen dialogun e tij në diçka më të gjallë: një përplasje mes entuziazmit për qëllimin dhe vlerësimit të vetë udhëtimit.
Për kë është ky film dhe pse ia vlen ende
Soul është për shikuesit që duan animacion me mendje, jo vetëm me ngjyra. Ai i shkon publikut familjar, por edhe të rriturve që kërkojnë një histori të ndjeshme, të punuar me kujdes dhe me një ide qendrore që nuk shuhet shpejt. Për ata që e duan muzikën, filmi ka një lidhje organike me xhazin; për ata që pëlqejnë tregimet filozofike, ai ofron mjaftueshëm material pa u bërë i rëndë.
Në retrospektivë, fuqia e filmit qëndron në faktin se nuk kërkon të na japë një përgjigje të madhe e përfundimtare. Në vend të kësaj, na fton të shohim jetën me më pak ngut dhe me më shumë vëmendje. Ky është një mesazh që nuk plaket shpejt.
Verdikti im
Soul mbetet një nga animacionet më të arrira të viteve të fundit, pikërisht sepse arrin të jetë njëkohësisht i këndshëm, i zgjuar dhe emocional. Pete Docter ka ndërtuar një film që, pa i nënvlerësuar shikuesit dhe pa i rënduar me peshën e ideve të veta, ruan ekuilibrin mes ndjeshmërisë dhe qartësisë së rrëfimit, duke e bërë mendimin të lëvizë lirshëm brenda tij. Për mua, është një vepër që ia vlen të (ri)shihet, sidomos kur dikush ka nevojë të kujtojë se jeta nuk matet vetëm me një arritje të madhe.
Vlerësimi: 4.5/5 yje
- Premisë origjinale dhe e menduar mirë.
- Ton i ekuilibruar mes emocioni dhe reflektimi.
- Regji e sigurt dhe e ndjeshme nga Pete Docter.
- Përdor animacionin për ide të mëdha, jo vetëm për spektakël.
Pikat e forta
- Premisë origjinale dhe e menduar mirë.
- Ton i ekuilibruar mes emocioni dhe reflektimi.
- Regji e sigurt dhe e ndjeshme nga Pete Docter.
- Përdor animacionin për ide të mëdha, jo vetëm për spektakël.
Pikat e dobëta
- Ndonjëherë koncepti i tij filozofik dominon mbi spontanitetin.
- Pjesët më abstrakte mund të mos i flasin njësoj çdo shikuesi.
Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
Lawrence of Arabia: epopeja që mbetet monument i kinemasë
I dalë më 11 dhjetor 1962, "Lawrence of Arabia" mbetet një nga filmat më të mëdhenj të aventurës, historisë dhe luftës. Me regjinë e David Lean dhe një kast që përfshin Peter O'Toole, Alec Guinness e Omar Sharif, filmi e kthen Luftën e Parë Botërore në një rrëfim madhështor për udhëheqjen, përçarjen dhe ambicien.
Lexo më tej
Top Gun: Maverick: rikthimi që e ngriti mitin në lartësi
Kur një vazhdim del pas më shumë se tre dekadash, rreziku është i madh: ose mbetet peng i nostalgjisë, ose shpërbëhet nën peshën e pritshmërive. Top Gun: Maverick zgjodhi rrugën e vështirë dhe doli si një film aksioni e drame që e shfrytëzon kujtesën e publikut pa u mbështetur vetëm te ajo. Edhe sot, mbetet shembull se si një vazhdim mund të ndihet i domosdoshëm.
Gangsterët: kur krimi bëhet ritëm, stil dhe rrëfim
“Gangsterët” i Martin Scorsese-s mbetet një nga portretet më të mprehta të botës mafioze në kinema: jo si mit, por si përditshmëri e helmuar nga ambicia, frika dhe besnikëria e rreme. I ndërtuar mbi historinë e Henry Hill-it, filmi e kthen ngritjen dhe rënien e tij në një udhëtim të gjallë, të ashpër dhe të paharrueshëm.
The Imitation Game: gjeniu, lufta dhe çmimi i së vërtetës
The Imitation Game mbetet një nga dramat historike më të forta të dekadës së kaluar, sepse e kthen luftën kundër kodit nazist në një duel të tensionuar mes mendjes, kohës dhe izolimit njerëzor. Morten Tyldum ndërton një film të zhdërvjellët, ku Benedict Cumberbatch e bën Alan Turingun një figurë njëkohësisht të ftohtë, të brishtë dhe thellësisht tragjike.