“Babel” rikthehet në kujtesë si drama e Iñárritu që tronditi kinemanë
Më 27 tetor 2006, “Babel” doli në kinema pasi kishte kaluar më parë në garën e Cannes-it. Drama e Alejandro González Iñárritu-t mbetet një kujtesë e fortë për mënyrën si një film mund të lidhë histori të largëta me një nerv të vetëm njerëzor.
Në 27 tetorin e vitit 2006, “Babel” mbërriti në kinema pasi kishte kaluar më herët në konkurrim në Festivalin e Cannes-it. Ishte një hyrje e zhurmshme për një dramë që vinte me emrin e Alejandro González Iñárritu-t dhe me pritshmëri të larta rreth vetes. Sot, kur e rikthejmë këtë moment, filmi shihet si një nga ato tituj që nuk kërkojnë zë të lartë për të lënë gjurmë. Mua personalisht më pëlqen kur një vepër vjen kështu: pa bujë boshe, por me peshë.
Rruga e “Babel”-it ishte tipike për një film autorial që kërkon vëmendje të menjëhershme. Prezantimi i tij në Cannes i dha një vulë prestigji, ndërsa dalja në kinema më 27 tetor e vendosi menjëherë në qendër të bisedës për kinemanë e vitit. Nuk ka këtu asgjë të rastësishme. Kjo është lëvizja klasike e një filmi që synon të nxisë debat, jo vetëm duartrokitje. Dhe, sinqerisht, kjo më tërheq më shumë se shumë prodhime të zhurmshme që harrohen sapo mbyllen dritat.
Një dramë që vinte me peshën e një autori
Iñárritu tashmë njihej për mënyrën si i ndërthurte historitë njerëzore me tensionin emocional dhe strukturat e thyeshme narrative. “Babel” u fut natyrshëm në këtë rrjedhë, me një titull që vetë sugjeron përplasje, moskuptim dhe zëra që nuk arrijnë të bëhen një. Ky lloj filmi nuk të hyn në zemër me ngjyra të lehta. Të rri pezull. Dhe pikërisht aty qëndron forca e tij.
Në një treg ku shpesh dominon filmi i ndërtuar për konsum të shpejtë, një dramë e tillë i kërkon spektatorit durim dhe vëmendje. Nuk është punë për t’u parë me një sy në telefon e tjetrin te ekrani, siç ndodh shpesh edhe në shtëpi, kur familja në Tiranë a Prishtinë mblidhet e secili komenton më shumë sesa shikon. “Babel” kërkon përqendrim. Dhe këtë kërkesë e bën me dinjitet.
Pse ky titull mbeti në kujtesë
Fakti që filmi kaloi nga Cannes-i në kinema brenda të njëjtës periudhë e forcoi ndjesinë se po ndodhte diçka më e madhe se një premierë e zakonshme. Për një dramë, kjo do të thotë shumë. Jo vetëm ekspozim, por edhe legjitimitet artistik. Dhe kur një film hyn në qarkullim me këtë lloj peshe, ai nuk gjykohet vetëm si produkt, por si deklaratë estetike.
Unë mendoj se “Babel” ka rëndësi pikërisht sepse i përket atij grupi titujsh që e çojnë dramën përtej historisë së vet të drejtpërdrejtë. Ajo bëhet shembull i një kohe kur kinemaja e autorit ende kishte hapësirë të madhe për të qarkulluar me seriozitet, pa u maskuar si spektakël i zbrazët. Dhe kjo nuk është pak.
Çfarë sjell kujtimi i 27 tetorit 2006
Rikthimi te kjo datë nuk është thjesht një shënim arkivor. Ai tregon se disa filma mbijetojnë jo sepse bëjnë zhurmë të menjëhershme, por sepse lënë pas një jehonë më të ngadaltë. “Babel” hyri në qarkullim si dramë festival i kalibrit të lartë dhe e mbajti atë identitet edhe pas daljes në treg. Ky është shpesh dallimi mes një premiere dhe një filmi që mbetet.
Si gazetar i kinemasë, mua më duket se ky është lloji i titullit që e fiton vendin e vet me kohë. Jo me reklamë. Jo me zhurmë. Dhe pikërisht për këtë, “Babel” mbetet një kujtesë e fortë se kinemaja e mirë nuk ka nevojë të ngrejë zërin për t’u dëgjuar.
10 libra të viteve ’90 që premtonin mjeshtëri që në faqet e para
Vitet ’90 sollën disa prej librave më me ndikim të shekullit të 20-të dhe e ndryshuan përgjithmonë mënyrën si lexohej letërsia popullore e ajo ambicioze. Dhjetëvjeçari prodhoi vepra që bashkuan postmodernizmin, fantazinë spekulative dhe seritë që do të ktheheshin në fenomene kulturore.
Lexo më tej
10 libra të viteve ’90 që premtonin mjeshtëri që në faqet e para
Vitet ’90 sollën disa prej librave më me ndikim të shekullit të 20-të dhe e ndryshuan përgjithmonë mënyrën si lexohej letërsia popullore e ajo ambicioze. Dhjetëvjeçari prodhoi vepra që bashkuan postmodernizmin, fantazinë spekulative dhe seritë që do të ktheheshin në fenomene kulturore.
Michelle Hooper largohet nga Searchlight pas një epoke çmimesh
Michelle Hooper po largohet nga Searchlight Pictures pas një periudhe dydekadëshe që e ktheu marketingun e studios në një motor të vërtetë çmimesh. Gjatë drejtimit të saj, Searchlight grumbulloi 21 nominime për Oscar në kategorinë kryesore dhe pesë fitore për filmin më të mirë, një bilanc që flet vetë.
Mindhunter: seriali që e ktheu krimin në analizë
Kur një agjent i FBI-së fillon të studiojë vrasës serialë si subjekt kërkimi, “Mindhunter” e zhvendos tensionin nga ndjekja te mendimi. Seriali i Joe Penhall, i dalë më 13 tetor 2017, mbetet një nga dramat kriminale më të mprehta të dekadës, me një atmosferë të ftohtë, të kontrolluar dhe shqetësuese.