Dead Poets Society: klasi që ende frymon kundër rregullit
Në një shkollë të rreptë të New England-it, një mësues anglishteje u thotë nxënësve të mos e pranojnë botën siç u serviret. Dead Poets Society doli më 2 qershor 1989 dhe mbetet dramë e kthjellët, e dhembshme, që flet për frikën, bindjen dhe guximin për ta marrë jetën seriozisht pa e lënë të të mpijë.
Një klasë e disiplinuar, një mësues që nuk flet me zë të ulët për jetën dhe disa djem që përballen me pritjet e familjes e të shkollës: kjo është fuqia e Dead Poets Society, e cila doli më 2 qershor 1989 dhe mbeti një prej dramave më të njohura të fundviteve ’80. Filmi i Peter Weir-it, me Robin Williams në rolin e John Keating, ka një qëndresë të rrallë në kohë; sot, mbi tri dekada më vonë, ende tingëllon si kujtesë se arsimi mund të jetë më shumë se rregull dhe frikë.
Nuk e prisja që një film kaq i lidhur me një ambient shkollor të ruante këtë peshë emocionale për kaq gjatë. Megjithatë, ajo që e mban gjallë është thjeshtësia e dilemës së tij: të jetosh sipas pritjeve apo të zgjedhësh zërin tënd. Dhe kjo, për publikun shqiptar, nuk është fare temë e huaj; në shumë familje në Tiranë, Prishtinë apo Shkup, ende ndihet presioni i “rrugës së sigurt”, i notës së mirë dhe i bindjes së heshtur.
Mësuesi që e tronditi disiplinën e një shkolle të vjetër
Historia zhvillohet në një shkollë elitare, të vjetër dhe të ngurtë në New England, ku një mësues anglishteje i pasionuar i shtyn nxënësit të rebelohen kundër konventave dhe të shfrytëzojnë potencialin e çdo dite, ndërsa përplasja me drejtorin e ashpër e bën tensionin edhe më të mprehtë. Peter Weir, i njohur për sensin e tij të kontrolluar dramatik, e ndërton filmin me dorë të sigurt; ai nuk e tepron me patetikën, por e lë situatën të ushtojë vetë. Kjo më pëlqen. Filmi nuk kërkon t’i imponohet shikuesit, por i afrohet ngadalë, deri sa e kap në grackën e tij morale.
Robin Williams si John Keating mbetet qendra e gravitetit. Ai sjell një energji të rrallë, të çlirët, por jo të zbrazët; pranë tij, Robert Sean Leonard, Ethan Hawke, Josh Charles, Gale Hansen dhe Dylan Kussman formojnë një grup të ri personazhesh që përjetojnë presionin në mënyra të ndryshme, duke e bërë konfliktin më njerëzor se sa thjesht institucional. Për mua personalisht, kjo lloj ansambli funksionon pikërisht sepse askush nuk duket i shkëputur nga frika e vet.
Pse mbetet i rëndësishëm sot
Me një vlerësim TMDB 8.3/10, IMDb 8.1/10, 85% në Rotten Tomatoes dhe 79/100 në Metacritic, filmi ka fituar prej kohësh statusin e një klasiku modern. Ai fitoi edhe 1 Oscar, ndërsa gjithsej numëron 20 fitore dhe 19 nominime sipas IMDb. Por rëndësia e tij nuk lidhet vetëm me listat e çmimeve; ajo lidhet me mënyrën si filtron frikën e rritjes, sidomos kur të rinjtë kërkojnë hapësirë në një botë që shpesh i kërkon të ulen kokëulur. Këtë e kupton menjëherë edhe një publik ballkanik, ku fjala “rregull” shpesh ka qenë më e fortë se fjala “zgjedhje”.
Filmi zgjat 129 minuta dhe ecën me ritëm të qartë dramatik, pa u humbur në zbukurime. Ajo që mbetet pas është ndjesia se idealizmi ka çmim, por edhe se heshtja ka të vetin. Dhe kur e sheh sot, nuk të duket i vjetër; të duket i domosdoshëm. Nëse një film i 1989-ës ende ngjall debat për lirinë, autoritetin dhe përgjegjësinë personale, atëherë ka bërë diçka më shumë se sa të tregojë një histori të mirë: ka lënë gjurmë.
Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
Coco: kujtesa, muzika dhe një udhëtim që s’venitet
Kur një film i animuar flet për familjen, kujtesën dhe muzikën me kaq finesë, ai del përtej etiketës “për fëmijë”. Coco doli më 27 tetor 2017 dhe, edhe sot, mbetet një nga ato rrëfime që i prek njësoj fëmijët, prindërit dhe gjyshërit. Në qendër është Migueli, një djalë që sfidon një ndalim familjar ndaj muzikës dhe hyn në Botën e të Vdekurve.
Lexo më tej
Thrilleri i Ridley Scott me Sydney Sweeney vazhdon të mbetet hit në streaming
Filmi i Ridley Scott me Sydney Sweeney po rezulton më jetëgjatë se sa pritej në platformat streaming. Sipas Collider, ai ka hyrë tashmë në ditën e 250-të të performancës së tij, ndërsa vazhdon të qëndrojë në top 10 në disa vende.
Brad Bird flet për "Ray Gunn" dhe personazhet e dëshpëruar në "Utopia"
Brad Bird u shfaq në Contenders London të Deadline, ku foli për projektin e tij të gjatë "Ray Gunn" dhe për qasjen ndaj personazheve të dëshpëruar në "Utopia". Regjisori theksoi se e ardhmja në kinema nuk duhet parë vetëm si distopi, ndërsa unë personalisht e gjeta këtë këndvështrim freskues.
Coco: kujtesa, muzika dhe një udhëtim që s’venitet
Kur një film i animuar flet për familjen, kujtesën dhe muzikën me kaq finesë, ai del përtej etiketës “për fëmijë”. Coco doli më 27 tetor 2017 dhe, edhe sot, mbetet një nga ato rrëfime që i prek njësoj fëmijët, prindërit dhe gjyshërit. Në qendër është Migueli, një djalë që sfidon një ndalim familjar ndaj muzikës dhe hyn në Botën e të Vdekurve.