“Dial M for Murder”: Hitchcock dhe hijet e planit perfekt
Në “Dial M for Murder”, një martesë e pasur londineze nis të çahet nga xhelozia, llogaritja dhe një plan vrasjeje i menduar me kujdes. Filmi i Alfred Hitchcock-ut, i dalë më 29 maj 1954, mbetet një thriller klasik që e mban tensionin të ngjeshur deri në fund dhe ende flet fort për publikun shqiptar që i pëlqen krimi psikologjik.
Një letër, një telefonatë, një plan i ftohtë. Kaq mjafton që “Dial M for Murder” të hapë derën e një makthi të sofistikuar, ku pasuria, xhelozia dhe kontrolli i burrit mbi gruan shndërrohen në motorin e gjithë rrëfimit. Filmi i Alfred Hitchcock-ut doli më 29 maj 1954 dhe u ndërtua si thriller, krim dhe dramë, me një përqendrim të rrallë te tensioni psikologjik. Për mua personalisht, kjo është arsyeja pse mbetet ende i freskët: nuk bën zhurmë të kotë, por të shtrëngon dalëngadalë.
Me vlerësimet e larta që ka ruajtur ndër vite, “Dial M for Murder” është një nga ato tituj që nuk jetojnë vetëm nga fama e Hitchcock-ut, por nga struktura e tyre e hekurt. Historia zyrtare është e thjeshtë në pamje të parë: kur dashnori amerikan i një gruaje të pasur vjen në Londër, burri i saj xheloz harton një plan për ta vrarë dhe për të trashëguar pasurinë e saj. E thënë kështu, tingëllon si krim klasik. Në ekran, megjithatë, çdo detaj rrit ankthin. Dhe kjo është loja që Hitchcock e bën më mirë se kushdo.
Një kast që e mban tensionin pa e shpërdoruar asnjë skenë
Ray Milland si Tony Wendice dhe Grace Kelly si Margot Wendice janë në qendër të një mekanizmi ku çdo shikim ka peshë, çdo heshtje ka pasojë. Robert Cummings, John Williams dhe Anthony Dawson e plotësojnë boshtin e konfliktit, ndërsa Leo Britt shfaqet në rolin e tregimtarit. Nuk ka nevojë për lëvizje të tepërta apo spektakël të madh; filmi e ndërton kërcënimin me disiplinë dhe me një lloj elegance të ftohtë që sot rrallë shihet me këtë saktësi.
Hitchcock, i njohur për mjeshtërinë e tij në thriller dhe suspans, këtu e kontrollon ritmin me dorë të hekurt. Regjisori e ka të qartë se çfarë kërkon nga historia: jo rrëmujë, por ngushtim gradual të hapësirës për personazhet. Mua më pëlqen pikërisht kjo lakoni, sepse filmi nuk i shpjegon ndjenjat me tepri; i vendos ato në veprim, në heshtje, në dyshim. Dhe aty fillon frika e vërtetë.
Pse ky klasik i vitit 1954 mbetet i fortë edhe sot
Edhe sot, “Dial M for Murder” mbetet interesant për publikun shqiptar sepse i flet shumë mirë një audience që e njeh shijen e dramës familjare, të xhelozisë dhe të lojës së fshehtë pas fasadës së qetë. Në Tiranë, Prishtinë apo Shkup, ky lloj thriller-i funksionon ende sepse nuk mbështetet vetëm te krimi, por te marrëdhëniet që prishen brenda shtëpisë. Është ajo ndjesia kur gjithë drama nis nga një tavolinë e qetë, jo nga një shpërthim. Dhe kjo, për mendimin tim, e bën më të frikshëm.
Filmi ka edhe një peshë historike që nuk duhet anashkaluar. I dalë në 1954, ai është sot një klasik i plotë i kinemasë së Hitchcock-ut, me 105 minuta që ecin pa humbur nervin e tregimit. Vlerësimet e larta në TMDb, IMDb, Rotten Tomatoes dhe Metacritic tregojnë se reputacioni i tij nuk ka qenë rastësi. “Dial M for Murder” nuk kërkon ta mahnisë shikuesin me truke të zbrazëta; e mban të lidhur me një ide shumë njerëzore dhe shumë të errët: sa larg mund të shkojë dikush kur xhelozia bëhet plan.
- Filmi doli më 29 maj 1954.
- Regjia është e Alfred Hitchcock-ut.
- Zhanri kombinon thrillerin, krimin dhe dramën.
- Ray Milland dhe Grace Kelly mbajnë boshtin e rrëfimit.
- Mbetet një klasik i fortë për rishikim sot.
Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
Joker: kur kaosi mori fytyrë njerëzore
Në Gotham-in e viteve ’80, një njeri i thyer, i padukshëm për të gjithë, rrëshqiti dalëngadalë drejt dhunës dhe çmendurisë. Jokeri i Todd Phillipsit mbetet i rëndësishëm edhe sot sepse e kthen spektaklin e krimit në një studim të ftohtë për izolimin, përçmimin dhe shpërbërjen e një shoqërie që nuk di kë të shohë e kë të lërë pas.
Lexo më tej
Five Feet Apart: kur dashuria matet me hapa
Në një histori ku çdo prekje ka kosto, Five Feet Apart e kthen distancën në tension emocional dhe romantik. Filmi i Justin Baldonit, që doli më 14 mars 2019, mbetet i kujtueshëm për mënyrën si e vendos sëmundjen, rregullin dhe dëshirën njerëzore në të njëjtën kornizë. Për publikun shqiptar, ai prek edhe atë ndjeshmëri familjare që e njeh mirë dramën e kufijve të përditshëm.
«Alien» 47 vjet më pas: frika në errësirën e hapësirës
Në vitin 1979, «Alien» doli dhe e ndryshoi mënyrën se si publiku e përfytyronte tmerrin në ekran: jo në një shtëpi të braktisur, por në hapësirë, mes metalit, heshtjes dhe një kërcënimi që nuk shihej mirë deri kur ishte tepër vonë. Sot, filmi i Ridley Scott mbetet një klasik i gjallë, sepse frika e tij është e ftohtë, e ngadaltë dhe ende godet me të njëjtën forcë.
20 vjet nga “Das Leben der Anderen”: drama që ende të ngre peshë
Në Berlinin Lindor të vitit 1984, një oficer i Stasit fillon të përgjojë një dramaturg të njohur dhe partneren e tij aktore, por vëzhgimi i ftohtë kthehet dalëngadalë në dilemë morale. “Das Leben der Anderen”, filmi i Florian Henckel von Donnersmarckut që doli më 23 mars 2006, mbetet një nga dramat më të forta europiane të shekullit të ri.