“Donnie Darko”: si u prit debuti i Richard Kelly-t në 2001
Në tetorin e vitit 2001, “Donnie Darko” hyri në kinema pas premierës në Sundance dhe e vuri menjëherë emrin e Richard Kelly-t në qendër të vëmendjes. Filmi nisi rrugëtimin me një pritje të pazakontë, mes kureshtjes për stilin e tij dhe misterit që mbartte që në nisje.
Më 26 tetor 2001, “Donnie Darko” doli në kinema pasi kishte kaluar më parë nëpër Sundance, dhe kjo hyrje e bëri menjëherë një titull që nuk i ngjante shumë prodhimeve të zakonshme të kohës. Richard Kelly, atëherë në filmin e tij të parë, solli një vepër që u dallua nga atmosfera e saj e çuditshme dhe nga mënyra si e trajtonte ankthin, kohën dhe pasigurinë. Nuk ishte një hap i zakonshëm. Dhe pikërisht aty nisi jehona e tij.
Që në shikimin e parë, filmi kërkonte vëmendje të plotë. Mua personalisht më duket se kjo është arsyeja pse “Donnie Darko” vazhdon të përmendet: nuk të jep gjithçka gati, por të shtyn të rrijsh me të edhe pasi mbaron. Në një kinema të zakonshme, ku publiku shpesh kërkon një rrëfim të qartë e të shpejtë, ky lloj filmi hynte si një trup i huaj. Dhe kjo, në vend që ta dobësonte, e bëri më të paharrueshëm.
Debutimi i Kelly-t dhe hija e Sundance-it
Rruga e “Donnie Darko”-s nuk nisi thjesht me një dalje në kinema, por me një paralajmërim të qartë se bëhej fjalë për një autor me zë të veçantë. Premiera në Sundance i kishte hapur derën një lloj diskutimi që filmat e parë rrallë e marrin kaq shpejt. Kelly nuk vinte me një tregim të rregullt e komod; ai vinte me një atmosferë që punonte më shumë me ndjesinë sesa me shpjegimin. Kjo e vendosi menjëherë në një pozitë të veçantë mes debutimeve të vitit.
Filmi u bë i njohur pikërisht sepse nuk kërkonte t’i bindte të gjithë. Të tilla tituj zakonisht ndajnë publikun që në fillim. Disa i afrohen me entuziazëm, të tjerë me dyshim, dhe unë e kuptoj këtë ndarje, sepse edhe sot një pjesë e publikut preferon t’i ketë të gjitha fijet në dorë që në minutën e parë. “Donnie Darko” nuk e ofron atë rehati. Të lë të lundrosh në mjegull, dhe kjo i jep forcë.
Pse mbeti në kujtesë kaq gjatë
Fakti që filmi doli në 2001, menjëherë pas kalimit në një festival të rëndësishëm, e ndihmoi të fitonte statusin e një titulli që nuk konsumohet shpejt. Ai nuk u pa vetëm si një histori e një adoleshenti të trazuar; u pa edhe si shenjë e një regjisori që kishte guxim të ndërtonte një botë personale. Dhe kjo ka peshë. Jo çdo debutim arrin të lërë një gjurmë kaq të qartë në perceptimin e publikut dhe të kritikës njëkohësisht.
Për mua, arsyeja e qëndrueshmërisë së tij lidhet me mënyrën si filmi e trajton misterin. Ai nuk e shteron veten me shpjegime të tepërta, por as nuk rrëshqet në kaos të pastër. Në atë pikë, më kujton pak reagimin e publikut këtu, në Prishtinë apo Tiranë, kur një film të lë të mendosh edhe pasi dritat janë ndezur: një pjesë fillon ta analizojë menjëherë, një pjesë tjetër thotë “s’e kapa mirë”, por pak veta e harrojnë shpejt. Ky është një raport i mirë me kohën.
Çfarë tregon sot rikthimi te ai debutim
Rikthimi te ky review i hershëm e nxjerr në pah një të vërtetë të thjeshtë: disa filma nuk ndërtojnë zhurmë vetëm në momentin e daljes, por rriten me kalimin e viteve. “Donnie Darko” ishte një prej tyre, sepse mbërriti si një vepër e pazakontë, e cila kërkonte durim dhe vëmendje nga audienca. Dhe kjo kërkesë nuk plaket lehtë. Përkundrazi.
Si lajm i sotëm, ky rikthim ka vlerë sepse kujton mënyrën se si një film debutues mund të krijojë identitet përtej suksesit të menjëhershëm. Richard Kelly nuk u prezantua me një vepër të zhurmshme vetëm për të bërë përshtypje; ai solli një film që mbeti në qarkullim kulturor pikërisht sepse nuk u tregua i lehtë. Mua më pëlqen kjo lloj sfide. Dhe, në fund, kjo është arsyeja pse “Donnie Darko” vazhdon të ngjallë interes edhe sot.
“Wind, Talk to Me” triumfon në Porto Montenegro me tri çmime kryesore
Dokumentar-drama e Stefan Djordjevićit, “Wind, Talk to Me”, doli fituese e natës në Adriatic Film & TV Awards, duke marrë çmimin për filmin më të mirë, regjisorin më të mirë dhe debutimin më të mirë. Vepra, e ndërtuar mbi kujtime, fakt dhe trillim, u veçua si një homazh i fuqishëm për nënën e ndjerë të autorit.
Lexo më tej
“Wind, Talk to Me” triumfon në Porto Montenegro me tri çmime kryesore
Dokumentar-drama e Stefan Djordjevićit, “Wind, Talk to Me”, doli fituese e natës në Adriatic Film & TV Awards, duke marrë çmimin për filmin më të mirë, regjisorin më të mirë dhe debutimin më të mirë. Vepra, e ndërtuar mbi kujtime, fakt dhe trillim, u veçua si një homazh i fuqishëm për nënën e ndjerë të autorit.
Tetë filmat më përçarës të viteve 2020, të renditur
Debatet rreth filmave që ndajnë publikun janë shpesh po aq interesante sa vetë filmat. Një renditje e re veçon tetë titujt më përçarës të kësaj dekade deri tani, duke e parë polemikën jo si dobësi, por si shenjë se një vepër ende gjeneron bisedë dhe këndvështrime të kundërta.
Eric Bauza, zëri modern i Bugs Bunny-t, vdes në moshën 46 vjeç
Eric Bauza, aktori i zërit që i dha jetë disa prej figurave më të dashura të animacionit, ka vdekur në moshën 46 vjeç. Krahas roleve të shumta në universin e Looney Tunes, ai u dëgjua edhe në projekte si Coyote vs. Acme, Forgotten Island, Muppet Babies dhe Teenage Mutant Ninja Turtles.