“Emri yt”: filmi që e ktheu shkëmbimin e trupave në melankoli pop
Kur një nxënës në Tokio zgjohet në trupin e një vajze nga fshati, dhe ajo në trupin e tij, “Emri yt” e nis lojën si fantazi adoleshente, por e çon shumë më larg. Filmi i Makoto Shinkait, i dalë më 1 korrik 2016, mbetet një nga rastet më të qarta kur animacioni japonez u bë ngjarje edhe për publikun që zakonisht nuk e ndjek këtë zhanër.
Një mëngjes i zakonshëm, një trup i huaj, një jetë e huaj, dhe pastaj gjithçka nis të rrotullohet me ritëm të çuditshëm. Emri yt doli më 1 korrik 2016 dhe, edhe sot, mbetet një nga filmat animuar më të përfolur të dekadës, me një vlerësim të lartë në TMDb dhe IMDb që e mban ende në orbitën e titujve klasikë modernë. Në thelb, filmi ndjek Mitsuha-n dhe Taki-n, dy gjimnazistë që jetojnë larg njëri-tjetrit dhe papritur fillojnë të shkëmbejnë trupat. Është një ide e thjeshtë në letër. Në ekran, bëhet ndryshe.
Shinkai dhe një histori që nuk mbetet vetëm lojë fantazie
Regjisori Makoto Shinkai e ndërton filmin mbi një premisë që mund të kishte mbetur thjesht si komedi adoleshente, por e zhvendos shpejt drejt një ndjeshmërie më të thellë, me ritëm, kujtesë dhe lidhje emocionale që shkojnë përtej shkëmbimit të përditshëm të jetëve. Mua personalisht më pëlqen pikërisht kjo lëvizje: filmi nis lehtë, por pastaj fiton peshë pa bërë zhurmë të panevojshme. Nuk e prisja që një histori kaq popullore në formë të dukej kaq e disiplinuar në ndërtim.
Shinkai nuk është i njohur për qasje të shfrenuara; ai punon shpesh me ndjesi distance, mall dhe një bukuri vizuale që e bën edhe heshtjen të duket e kompozuar. Këtu, kjo mënyrë të treguari shkon shumë mirë me dy protagonistët, të cilët krijojnë lidhje pa qenë fizikisht bashkë në të njëjtën botë. Për publikun shqiptar, sidomos atë që e ka zakon të shohë filma me familjen në mbrëmje ose të diskutojë gjatë pas shfaqjes në Prishtinë e Tiranë, kjo lloj historie ka një hyrje shumë të lehtë dhe një mbetje emocionale të pazakontë.
Kasti i zërave e mban këtë strukturë në këmbë me saktësi. Ryunosuke Kamiki dhe Mone Kamishiraishi i japin Taki-t dhe Mitsuha-s tonalitete të ndryshme, ndërsa zërat mbështetës si Ryo Narita, Aoi Yuki, Nobunaga Shimazaki dhe Kaito Ishikawa e plotësojnë botën pa e ngarkuar. Nuk kemi nevojë për emra që të na tregojnë sa i fortë është filmi; mjafton të themi se performancat me zë punojnë në favor të një mekanizmi shumë të pastër narrativ. Dhe ky mekanizëm nuk çalon.
Pse mbetet i rëndësishëm edhe sot
Një dekadë pas daljes, Emri yt vazhdon të jetë i rëndësishëm jo vetëm pse është i bukur, por pse i bashkon disa gjëra që rrallë rrinë kaq mirë bashkë: romancën, dramën, humorin e lehtë dhe një ndjesi humbjeje që vjen gradualisht. Në një treg ku shumë filma animuar mbështeten te shpejtësia ose te ngjyrat, ky mbështetet te kujtesa dhe te pritja. Kjo e bën më të fortë se sa premisa e tij duket në fillim.
Vlerësimet e larta në TMDb, IMDb, Rotten Tomatoes dhe Metacritic e tregojnë qartë që filmi nuk është thjesht i dashur nga fansat e animacionit. Ai është bërë pikë referimi për një audiencë më të gjerë, edhe për shikues që zakonisht nuk do të zgjidhnin një film japonez të animuar si zgjedhjen e parë të mbrëmjes. Mua më duket se ky është edhe sekreti i jetëgjatësisë së tij: nuk kërkon durim të specializuar, por e shpërblen shikuesin që i qëndron pranë.
Për publikun shqiptar ka edhe një afri tjetër. Tema e lidhjeve që shtyhen nga largësia, e jetëve që ecin paralelisht pa u takuar menjëherë, nuk është e huaj për një rajon ku familja, largimet dhe kthimet kanë peshë të madhe në përditshmëri. Dhe nëse një film i animuar arrin të të lërë me atë ndjesi të çuditshme që të rri edhe pas mbarimit, atëherë ia ka dalë më shumë se sa duhet. Emri yt e bën këtë me shumë elegancë.
Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
Citizen Kane: drama që e ktheu kujtesën në mister
Kur një djalë shkëputet nga nëna dhe rritet nën hijen e një industrialisti të pasur, gjithë jeta e tij nis të marrë formën e një plage që nuk mbyllet kurrë. Citizen Kane doli më 17 prill 1941, si mister dhe dramë e Orson Welles-it, dhe mbetet një gur themeli për mënyrën si tregohet ambicia, pushteti dhe vetmia.
Lexo më tej
Citizen Kane: drama që e ktheu kujtesën në mister
Kur një djalë shkëputet nga nëna dhe rritet nën hijen e një industrialisti të pasur, gjithë jeta e tij nis të marrë formën e një plage që nuk mbyllet kurrë. Citizen Kane doli më 17 prill 1941, si mister dhe dramë e Orson Welles-it, dhe mbetet një gur themeli për mënyrën si tregohet ambicia, pushteti dhe vetmia.
“Per qualche dollaro in più”, westerni i Sergio Leone që mbetet i freskët pas 61 vitesh
Në dhjetor 1965 doli “Per qualche dollaro in più”, një nga gurët e çmuar të westernit europian, me Sergio Leonen në regji dhe me Clint Eastwood, Lee Van Cleef e Gian Maria Volonté në qendër të lojës së zymtë të shpërblimeve. Filmi mbetet i rëndësishëm edhe sot, sepse e kthen ndjekjen e një krimineli në duel karakteresh, atmosferash dhe heshtjesh të ngjeshura.
Three Billboards Outside Ebbing, Missouri: fuqia e protestës dhe e dhimbjes
Më 1 dhjetor 2017, “Three Billboards Outside Ebbing, Missouri” doli si një dramë kriminale që e kthen zemërimin privat në shpërthim publik. Filmi i Martin McDonagh-ut, me Frances McDormand, Woody Harrelson dhe Sam Rockwell, mbetet i ashpër, i gjallë dhe ende i freskët për mënyrën si trajton padrejtësinë, fajin dhe turmën që shikon nga anash.