Hidden Figures: historia që NASA e pati borxh grave të saj
Në vitin 2016, Hidden Figures doli si një kujtesë e fortë se pas disa prej momenteve më të mëdha të historisë qëndruan gra që për një kohë të gjatë mbetën jashtë kornizës. Filmi i Theodore Melfit, i mbështetur te interpretimet e Taraji P. Henson, Octavia Spencer dhe Janelle Monáe, e kthen një histori shkencore në dramë njerëzore me jehonë të gjatë. Edhe sot mbetet i rëndësishëm, sepse flet për punë, dinjitet dhe hapësira ku talenti përplaset me paragjykimin.
Kur një film arrin të lidhë garën hapësinore me jetën e përditshme të tri grave në NASA, ai nuk mbetet vetëm dramë historike; bëhet edhe kujtesë se progresi shpesh është ndërtuar mbi punë që nuk janë parë menjëherë. Hidden Figures doli më 10 dhjetor 2016, nën regjinë e Theodore Melfit, dhe solli në ekran historinë e pa treguar më parë të Katherine G., duke e vendosur rrëfimin brenda një konteksti ku puna, pengesat dhe padrejtësitë shfaqen si një tërësi e pandashme. Johnson, Dorothy Vaughan dhe Mary Jackson. Për publikun shqiptar, kjo histori tingëllon çuditërisht e afërt: edhe këtu, shumë herë, puna më e mirë është bërë pa shumë zhurmë.
Filmi u prit si dramë dhe histori, dhe vlerësimet e larta e tregojnë qartë se ai e gjeti publikun e vet. Me një vlerësim 8.0/10 në TMDB, 7.8/10 në IMDb, 93% në Rotten Tomatoes dhe 74/100 në Metacritic, Hidden Figures nuk u konsumua si një titull “fakti i përvitshëm”, por si një rrëfim që mbeti në qendër edhe pas daljes së tij. Mua personalisht më duket se fuqia e tij vjen pikërisht nga kjo qasje: nuk e bën historinë të duket e ftohtë, por e vendos në trup, në zë dhe në nerv.
Tre gra, një epokë, një institucion që nuk i njihte si duhet
Përmbledhja zyrtare e filmit e thotë qartë: Katherine G. Johnson, Dorothy Vaughan dhe Mary Jackson ishin gra afro-amerikane që punonin në NASA dhe që shërbyen si mendja pas një prej operacioneve më të mëdha të historisë, nisjes së astronautit John Glenn në orbitë. Pikërisht kjo e ngre filmin. Në Tiranë, Prishtinë a Shkup, ky lloj rrëfimi kuptohet menjëherë. Të gjithë njohim një zyrë ku merita hyn me vonesë, sepse institucionet shpesh e njohin aftësinë vetëm pasi koha ka kaluar; Teodore Melfi e drejton këtë projekt me qartësi, lexueshmëri dhe një ritëm emocional të qëndrueshëm. Ai nuk e ngatërron thelbin me zbukurime. Pikërisht kështu. Filmi zgjat 127 minuta dhe i përdor ato minuta me një disiplinë që e mban rrëfimin të qëndrueshëm, pa e lëshuar kurrë boshtin njerëzor.
Kasti dhe jehona që mbetet sot
Taraji P. Mbresëlënëse. Kjo përbërje e bën konfliktin më të prekshëm, sepse ai nuk mbështetet te një figurë e vetme, por te tri persona që e mbajnë dhe e sfidojnë njëra-tjetrën, ndërsa përballen hapur me rendin e kohës. Unë nuk e prisja që filmi të kishte kaq shumë ekuilibër mes dramës personale dhe sfondit historik; pikërisht aty qëndron forca e tij.
Sot, kur flasim për filmat e vitit 2016 si klasike bashkëkohore, Hidden Figures qëndron mirë sepse nuk u plak mbi temën. Ai mbetet i vlefshëm për mënyrën si e lidh shkencën me barazinë, suksesin me kujtesën dhe institucionin me njeriun që punon në hije. Edhe këtu, shumë e njohur. Dhe kjo, fatkeqësisht, nuk është aq larg nga NASA e filmit sa mund të duket.
Ku mund ta shikoni
Platforma zyrtare në Kosovë, Shqipëri, Maqedoni të Veriut dhe Mal të Zi (JustWatch/TMDB). TitraShqip nuk hoston dhe nuk linkon video.
Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
‘Return of the Jedi’, finalja që mbylli trilogjinë me peshë mitike
Në 25 maj 1983, ‘Return of the Jedi’ doli si përmbyllja e një sage që kishte ndryshuar mënyrën si publiku e imagjinonte hapësirën, rebelimin dhe konfliktin mes të mirës e të keqes. Me Luke Skywalker në qendër, filmi i Richard Marquand mbetet një kapitull kyç i kulturës pop, por edhe një kujtesë për fuqinë e aventurës së madhe të kinemasë.
Lexo më tej
‘Return of the Jedi’, finalja që mbylli trilogjinë me peshë mitike
Në 25 maj 1983, ‘Return of the Jedi’ doli si përmbyllja e një sage që kishte ndryshuar mënyrën si publiku e imagjinonte hapësirën, rebelimin dhe konfliktin mes të mirës e të keqes. Me Luke Skywalker në qendër, filmi i Richard Marquand mbetet një kapitull kyç i kulturës pop, por edhe një kujtesë për fuqinë e aventurës së madhe të kinemasë.
Heat: kur Los Anxhelosi u kthye në fushëbetejë mes dy mjeshtërve
Në dhjetor 1995 doli Heat, filmi i Michael Mann-it që vuri përballë Al Pacinon dhe Robert De Niron në një duel të ftohtë, të gjatë dhe jashtëzakonisht njerëzor. Tre dekada më pas, ky krim-dramë-aksion mbetet një pikë reference për mënyrën si ndërtohet tensioni, karakteri dhe qyteti vetë si personazh.
“M - Eine Stadt sucht einen Mörder”: Berlini nën hije
Kur një qytet i tërë nis të kërkojë një vrasës, frika merr formën e vet më të ftohtë. “M - Eine Stadt sucht einen Mörder” i Fritz Langut, i dalë më 11 maj 1931, mbetet një thriller klasik gjerman që e bashkon policinë dhe botën e errët të nëndheshme në të njëjtën ndjekje. Edhe sot, ai flet fort për panikun moral, drejtësinë dhe turmën.