It's a Wonderful Life: një Krishtlindje që s’plaket

Bedford Falls si pasqyrë e çdo lagjeje tonë

Frank Capra e ndërton rrëfimin me një ndjenjë të fortë komuniteti, por pa e sheshuar konfliktin në sentimentalizëm të lirë. Ka fantazi, po. Ka dramë familjare, po. Por thelbi mbetet tokësor: borxhi, presioni, përgjegjësia, dhe ndjesia që një njeri i zakonshëm mund të bëhet boshti i jetës së shumë të tjerëve. Kjo është arsyeja pse filmi ende punon sot.

Mua personalisht më pëlqen mënyra si Capra nuk e trajton mirësinë si naivitet. Ai e vendos atë përballë lakmisë së Mr. Potter-it dhe e lë të përplasë dhëmbët me një realitet të ftohtë, pothuajse tregtar. Kjo e bën filmin më të fortë se një përrallë festive; është një histori për çmimin emocional të të qenit i dobishëm për të tjerët. Dhe nëse ke jetuar ndonjëherë në Tiranë, Prishtinë a Shkup, e njeh atë ndjesinë e lagjes ku të gjithë dinë gjithçka për ty, por prapë, kur të duhet, komuniteti është i vetmi rrjet sigurie që ke.

Si e mban Frank Capra tonin mes dhembshurisë dhe ankthit

Si regjisor, Capra punon me një ton që lëviz mes ngrohtësisë familjare dhe një ankthi të brendshëm që rritet ngadalë. Ai nuk e nxit dramën me britma të panevojshme; e ndërton me presion të vazhdueshëm, me humbje të vogla që grumbullohen, me atë ndjesi që gjithçka po rrëshqet ndërsa protagonistit i kërkohet të buzëqeshë ende. Kjo është mjeshtëri klasike. E pastër.

Zhanri dramatik përzihet natyrshëm me fantazinë dhe elementin familjar, por filmi nuk e humb kurrë boshtin emocional. Fantazia këtu nuk shërben si arratisje boshe; shërben si mjet etik, si mënyrë për t’i kthyer George-it dhe publikut një pyetje të thjeshtë, por therëse: çfarë vlere ka një jetë e jetuar për të tjerët? Unë nuk e prisja që filmi të mbetej kaq i mprehtë në këtë pikë, sidomos kur e sheh sot, pas kaq dekadash.

Interpretimet që e mbajnë të gjallë

James Stewart e mban George Bailey-n me një përzierje të brishtë, krenarie dhe lodhjeje që nuk duket e stolisur. Donna Reed i jep Mary Hatch-it një qetësi të ngrohtë që e balanon dramën pa e zbehur. Lionel Barrymore si Mr. Potter e ngurtëson filmin me praninë e tij të ftohtë, ndërsa Thomas Mitchell dhe Henry Travers e shtyjnë rrëfimin drejt një niveli emocional që nuk kërkon shumë dekor për të funksionuar.

Në këtë pikë, filmi më kujtoi edhe mënyrën si publiku ynë i ndjek historitë familjare: jo për efekt special, por për një të vërtetë njerëzore që tingëllon e njohur. Në sallë, ose edhe në shtëpi kur e sheh me familje, kjo lloj historie ka atë efektin e rrallë që të bën të heshtësh për disa sekonda. Jo nga madhështia. Nga njohja.

Për kë mbetet ky film

It’s a Wonderful Life i flet sidomos atij shikuesi që duron melodramën kur ajo ka shtyllë morale, që e vlerëson një film festiv pa cinizëm, dhe që kërkon të shohë se si një histori e vitit 1946 mund të tingëllojë ende e freskët në një botë më të zhurmshme, por jo domosdoshmërisht më të mençur. Është film për ata që i duan dramat familjare me zemër, por edhe për këdo që i druhet sentimentalizmit dhe do të shohë nëse klasikët e meritojnë emrin e tyre.

Nuk është një titull për shikim të shpërqendruar. Kërkon vëmendje, dhe e shpërblen me emocione që nuk duken të fabrikuara. Për mua, ia vlen të (ri)shihet pikërisht sepse nuk kërkon të të impresionojë me zhurmë; kërkon të të prekë me ide.

Verdikti im: një klasik që e ka fituar vendin e vet

Ka filma që ruhen nga nostalgia, dhe ka filma që e meritojnë nostalgjinë sepse kanë ende diçka të gjallë për të thënë. It’s a Wonderful Life është i dyti. Ka ndjeshmëri, tension të brendshëm dhe një zemër të madhe që nuk bëhet kurrë e ëmbël në mënyrë boshe. Mua më funksionoi si dramë, si fabul morale dhe si kujtesë që jeta e zakonshme, e parë me kujdes, ka peshë më të madhe se sa duket.

Vlerësimi im: 4.5/5

• Regji e kontrolluar dhe e ndjerë nga Frank Capra.
• Premisë e thjeshtë, por emocionalisht shumë e pasur.
• Interpretim i fortë nga James Stewart dhe kasti mbështetës.
• Klasicizëm që ende komunikon me publikun e sotëm.