“Paths of Glory”: kur Kubrick e ktheu luftën në gjyq të ndërgjegjes
Më 25 tetor 1957, “Paths of Glory” doli si një nga filmat më të fortë kundër absurditetit të luftës, duke e vendosur një komandant përballë tre ushtarëve të zgjedhur si fajtorë për një ofensivë të dështuar. Me regji nga Stanley Kubrick dhe me Kirk Douglas në qendër, filmi mbetet një klasik i ashpër, i shkurtër dhe ende goditës.
“Paths of Glory” është një film lufte dhe dramë i Stanley Kubrickut, i cili u shfaq më 25 tetor 1957 dhe, për shkak të ashpërsisë së tij ndaj logjikës ushtarake të padrejtë, sot lexohet si një nga veprat më të forta të zhanrit.
Koloneli Dax në qendër! Me vetëm 88 minuta, filmi e mbledh gjithë tensionin e tij në një strukturë të ngjeshur, pa e humbur asnjë çast energjinë e vet dramatike.Ky titull mbetet i rëndësishëm sepse nuk flet vetëm për luftën si betejë, por për mekanizmin e saj moral: kush mban përgjegjësi, kush shpëton dhe kush sakrifikohet për imazhin e komandës. Shifra mbresëlënëse! Për një publik shqiptar, kjo vepër ka peshë të veçantë sepse lufta, autoriteti dhe padrejtësia burokratike janë tema që mbeten lehtësisht të lexueshme edhe sot.
Një Kubrick i hershëm, por tashmë i pamëshirshëm
Stanley Kubrick e kishte treguar shumë herët prirjen për të vëzhguar pushtetin si një sistem që shtyp individin, dhe “Paths of Glory” është një nga provat më të qarta të kësaj qasjeje.
Konflikt mes ndërgjegjes dhe hierarkisë.
Për nga forma, ai është i thjeshtë dhe i drejtpërdrejtë; për nga efekti, mbetet therës, sepse çdo detaj shërben për të thelluar peshën morale dhe për të mbajtur të gjallë tensionin e ftohtë të rrëfimit.
Kirk Douglas, në rolin e Col.Dax mban boshtin moral të filmit me një prani të fortë e të përmbajtur, ndërsa Adolphe Menjou, George Macready, Ralph Meeker, Wayne Morris dhe Richard Anderson, përmes roleve të tyre, ndërtojnë botën e komandës, dyshimit dhe frikës.
Ky ansambël nuk është i mbingarkuar me zbukurime: secili rol punon për të theksuar atmosferën e një sistemi ku njeriu bëhet lehtë numër dhe më pas fajtor.Pse ia vlen të (ri)shihet sot
“Paths of Glory” është një film klasik që nuk kërkon zbukurime për të bërë përshtypje. Ai ka një histori të qartë, një konflikt moral të fortë dhe një regji që nuk lejon kompromis me temën. Edhe pse u nominua për një BAFTA dhe ka mbledhur gjithsej 5 fitore e 3 nominime sipas IMDb, vlera e tij më e madhe mbetet ndikimi kulturor dhe etik që ka lënë pas.
Për publikun shqiptar, filmi ka interes sepse flet për raportin mes individit dhe autoritetit në një mënyrë universale, por edhe shumë të afërt me përvojat ballkanike të historisë, disiplinës dhe sakrificës së imponuar.
Një kujtesë e ashpër.
Dhe pikërisht për këtë arsye, filmi i Kubrickut mbetet po aq i domosdoshëm sot sa edhe në 1957.Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
2001: A Space Odyssey – kur misteri i kozmosit bëhet pyetje për ne
Kur një objekt i panjohur zbulohet nën sipërfaqen hënore, udhëtimi nis si kërkim shkencor dhe shndërrohet dalëngadalë në një përballje me të panjohurën. Me regjinë e Stanley Kubrick-ut, filmi i vitit 1968 mbetet një klasik i ftohtë, madhështor dhe ende sfidues, që i flet jo vetëm imagjinatës, por edhe frikës sonë nga vetë përparimi.
Lexo më tej
Apocalypse Now: udhëtimi i errët që nuk plaket
Kur doli më 19 maj 1979, "Apocalypse Now" u shfaq si një dramë lufte që e ktheu Vietnamin në një makth moral, psikologjik dhe estetik. Me regjinë e Francis Ford Coppolës dhe një kast ku spikasin Martin Sheen e Marlon Brando, filmi mbetet sot një nga leximet më tronditëse të pushtetit, kaosit dhe çmimit njerëzor të luftës.
"Casino": klasik i Scorseses që s’plaket në Las Vegas
I publikuar më 22 nëntor 1995, "Casino" mbetet një nga filmat më të fortë kriminalë të Martin Scorseses, një portret i ashpër i pushtetit, lakmisë dhe rënies në botën e lojërave të fatit në Las Vegas. Me Robert De Niron, Sharon Stone dhe Joe Pescin në role kryesore, filmi ka ruajtur peshën e tij si vepër që shkon përtej një historie gangsterësh.
Gone Girl: thriller-i i Fincher-it që ende e mban publikun pezull
Kur doli në 2014, Gone Girl e shndërroi zhdukjen e një gruaje në një lojë të ftohtë psikologjike mes medias, martesës dhe dyshimit. Filmi i David Fincher-it mbetet i rëndësishëm edhe sot, sepse trajton me nerv të mprehtë mënyrën si një histori private mund të kthehet në spektakël publik.