22 vjet pas daljes, “Eternal Sunshine of the Spotless Mind” mbetet plagë e ëmbël e kinemasë
Kur një kujtim fillon të zhduket, filmi i Michel Gondry-t e kthen dashurinë në një pyetje të dhimbshme: a do ta fshinte njeriu vërtet dikë që ende e do? I dalë më 19 mars 2004, ky miks sci-fi, drame dhe romance ka mbetur një nga titujt më të veçantë të viteve 2000, me Jim Carrey dhe Kate Winslet në qendër të tij.
Ka filma që të kërkojnë vëmendje. Dhe ka të tillë që të hyjnë nën lëkurë, pa zhurmë, si një kujtim që nuk do të largohet. “Eternal Sunshine of the Spotless Mind”, i dalë më 19 mars 2004, i përket pikërisht kësaj kategorie: një film sci-fi, dramë dhe romancë, me regji nga Michel Gondry, që e kthen një ide fantastike në një dramë krejt njerëzore. Në qendër janë Jim Carrey si Joel Barish dhe Kate Winslet si Clementine Kruczynski, ndërsa në role kyçe shfaqen edhe Kirsten Dunst, Mark Ruffalo, Elijah Wood dhe Tom Wilkinson.
Historia, sipas përmbledhjes zyrtare, nis kur Joel mëson se e dashura e tij ka bërë një procedurë për t’ia fshirë kujtimin nga mendja. I lënduar, ai vendos të bëjë të njëjtën gjë. Ai e kupton vonë. Pikërisht aty filmi e gjen forcën e vet. Jo te efekti sci-fi. Te dhimbja. Te humbja. Te ajo ndjesi që të kap kur kupton se po i thua lamtumirë dikujt që ende jeton brenda teje.
Michel Gondry, një regji që e bën kujtesën të duket si ëndërr e çarë
Michel Gondry ka ndërtuar një film që nuk ecën drejt e, por lëkundet, rrëshqet dhe kthehet mbrapsht, tamam si memoria njerëzore. Kjo mënyrë rrëfimi e zhvendos historinë nga një tregim i zakonshëm në një përjetim të drejtpërdrejtë, dhe pikërisht kjo, sipas meje, e mban filmin të freskët edhe pas vitesh. Ai nuk e sheh dashurinë si kartolinë, por si një hapësirë ku përzihen turpi, dëshira, inati dhe mallëngjimi. E gjitha kjo i jep filmit një nerv të pazakontë.
Kasti e mban këtë strukturë mbi supe me shumë finesë. Jim Carrey, i njohur gjerësisht për rolet komike, këtu del shumë më i përmbajtur dhe i brishtë, ndërsa Kate Winslet sjell një Clementine të paparashikueshme, të gjallë dhe të vështirë për t’u harruar. Prania e Kirsten Dunst, Mark Ruffalo, Elijah Wood dhe Tom Wilkinson e zgjeron peshën e filmit, sepse ai nuk mbahet vetëm mbi dy protagonistët, por mbi një univers emocionesh të thyera që e bën çdo skenë të ndihet më e madhe dhe më e brishtë. Për një publik si yni, që zakonisht i do historitë e forta familjare dhe romantike, ky film godet edhe më thellë sepse flet për lidhjet që mbeten në mendje edhe kur përpiqemi t’i fshijmë.
Pse ky film ende flet sot, edhe 22 vjet më vonë
Me vlerësime shumë të larta edhe sot — 8.3 në IMDb, 8.1 në TMDB, 93% në Rotten Tomatoes dhe 89 në Metacritic — filmi mbetet një klasik modern që s’ka humbur peshë. Ai fitoi edhe 1 Oscar, ndërsa numri i nominimeve dhe çmimeve e tregon sa fort u prit në kohën e vet. Por rëndësia e tij nuk matet vetëm me statistika. Matet me faktin se vazhdon të flitet për të si për një film që i kthehet pyetjes më të pakëndshme: a na mbron kujtesa apo na dëmton?
Për publikun shqiptar, sidomos për ata që janë mësuar t’i shohin filmat e mëdhenj në kinema ose t’i komentojnë më pas në tavolinë me familjen e shoqërinë, ky titull ka ende një magnetizëm të veçantë. Është film që të lë pa muhabet për pak çaste, pastaj të shtyn të flasësh. Krejt afër, tepër afër. Dhe kjo e bën “Eternal Sunshine of the Spotless Mind” jo thjesht një film të vitit 2004, por një vepër që vazhdon të rrijë në mendje gjatë, me gjithë dritën dhe dhimbjen e saj.
Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
Chinatown: noir-i që nuk plaket dhe as fal
Në verën e vitit 1974 doli një nga filmat që e ktheu paranoia-n private në dramë publike: 'Chinatown'. Me Jack Nicholson dhe Faye Dunaway përballë një enigme që zgjatet nga një aferë bashkëshortore deri te skandalet e fuqisë, filmi mbetet i mprehtë sepse nuk flet vetëm për krimin, por për çmimin e së vërtetës. Edhe sot, ai ndihet i freskët dhe i pakëndshëm.
Lexo më tej
Roman Holiday: ikja e një princeshe që mbeti klasike
Në Romë, një princeshë e lodhur nga protokolli del për një natë dhe bën rrugë si çdo njeri i thjeshtë; aty nis edhe magjia e Roman Holiday. Filmi i William Wyler-it, i dalë më 26 gusht 1953, përzien romancën, komedinë dhe dramën me një lehtësi që ende funksionon sot. Për publikun shqiptar, mbetet një kujtesë elegante se liria shpesh ka çmim.
Ford v Ferrari: gara, egoja dhe çmimi i shpejtësisë
“Ford v Ferrari” mbetet nga ata filma që i rezistojnë kohës pa u zbehur, sepse nuk flet vetëm për makina, por për krenari, presion dhe marrëdhënie njerëzore nën timon. I publikuar më 13 nëntor 2019, filmi i James Mangold bashkon Matt Damon dhe Christian Bale në një duel të ndezur që ende funksionon sot me të njëjtën fuqi.
Chinatown: noir-i që nuk plaket dhe as fal
Në verën e vitit 1974 doli një nga filmat që e ktheu paranoia-n private në dramë publike: 'Chinatown'. Me Jack Nicholson dhe Faye Dunaway përballë një enigme që zgjatet nga një aferë bashkëshortore deri te skandalet e fuqisë, filmi mbetet i mprehtë sepse nuk flet vetëm për krimin, por për çmimin e së vërtetës. Edhe sot, ai ndihet i freskët dhe i pakëndshëm.