Gran Torino: filmi i Eastwoodit që mbeti i fortë
Kur një veteran kokëfortë dhe një adoleshent fqinj përplasen rreth një Gran Torinoje të vitit 1972, Clint Eastwood ndërton një dramë të ashpër, të ftohtë në sipërfaqe, por të mbushur me tension moral. Filmi i vitit 2008 doli më 12 dhjetor 2008 dhe edhe sot mbetet një nga rolet më të kujtuara të Eastwoodit, pikërisht sepse flet për fajin, paragjykimin dhe mundësinë e ndryshimit.
Një makinë, një fqinjësi e trazuar, një burrë që nuk lëshon pe
Gran Torino doli më 12 dhjetor 2008 si dramë me regji të Clint Eastwoodit, dhe që në qendër solli një përballje të thjeshtë në dukje: Walt Kowalski, një veteran i Luftës së Koresë, dhe Thao Lor, adoleshenti Hmong që përpiqet të vjedhë makinën e tij të çmuar, një Gran Torino i vitit 1972. Ky është lloji i rrëfimit që nis me një gjest të vogël dhe hap një plagë më të madhe. Mua personalisht më godet mënyra se si filmi nuk kërkon zbukurime; ai ecën drejt e në nerv, me një ton të thatë që nuk i shmanget dot dhimbjes.
Vlerësimet e shumta që ka marrë e tregojnë sa fort ka qëndruar në kujtesë: 8.0 në TMDB, 8.1 në IMDb, 81% në Rotten Tomatoes dhe 73 në Metacritic. Janë shifra që, për një film të vitit 2008, flasin për jetëgjatësi më shumë sesa për modë. Dhe kjo nuk më befason; në familje apo në një sallë kinemaje në Tiranë, Prishtinë a Shkup, historia e një njeriu të ashpër që përplaset me botën përreth e gjen menjëherë publikun.
Eastwood, kasti dhe arsyeja pse filmi nuk plaket lehtë
Clint Eastwood e drejtoi filmin dhe luajti vetë rolin e Walt Kowalskit, duke e çuar deri në fund atë figurë të sertë, të mbyllur dhe të lodhur nga jeta. Ai është një emër që publiku e njeh mirë prej dekadash, si aktor dhe regjisor, dhe këtu e përdor atë përvojë për të ndërtuar një personazh që flet pak, por rëndon shumë. Për mua, kjo është forca e filmit: nuk i duhet të shpjegojë gjithçka me zë të lartë.
Christopher Carley, Bee Vang, Ahney Her, Brian Haley dhe Geraldine Hughes e mbështesin tregimin me role që e mbajnë gjallë konfliktin dhe ndryshimin gradual të marrëdhënieve mes personazheve. Bee Vang si Thao dhe Ahney Her si Sue sjellin një kundërpeshë të domosdoshme ndaj botës së mbyllur të Waltit, ndërsa prania e Father Janovich e shtyn filmin edhe drejt pyetjeve morale. Nuk është film i butë. As nuk përpiqet të jetë.
Gran Torino mbetet i rëndësishëm sot sepse e trajton fajin, paragjykimin dhe afërsinë njerëzore pa u fshehur pas sentimentalizmit. Në një kohë kur shumë drama shpejtojnë drejt zgjidhjes, ky film lejon që heshtja të peshojë. Dhe pikërisht aty fiton. Nga këndvështrimi ynë ballkanik, ku fqinjësia shpesh është ose bekim ose telash, filmi tingëllon çuditërisht i njohur.
Edhe pas 18 vjetësh, ai qëndron si një klasik modern i Eastwoodit, jo sepse është i përsosur në çdo detaj, por sepse ka nerv, karakter dhe një qartësi të rrallë morale. 116 minutat e tij janë të mbushura me atë ndjesi të vështirë që të lë filmi kur një njeri i ashpër fillon të lëkundet. Dhe kjo, mua, më duket arsye e mjaftueshme për ta rikujtuar.
Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
Ladri di biciclette: kur një biçikletë peshon sa një jetë
Në Romën e pasluftës, një biçikletë nuk është thjesht mjet pune; është buka e përditshme, dinjiteti dhe shpresa që mbahet me dy rrota. Vittorio De Sica e kthen këtë humbje të vogël në një dramë të madhe njerëzore, ku një baba dhe djali i tij ecin nëpër qytet me ankth, turp dhe zemërim që rritet hap pas hapi.
Lexo më tej
Cidade de Deus: ende e frikshme, ende e gjallë
Në Rio të viteve ’70, një aparat fotografik dhe një rrugë drejt krimit ndahen në mënyra që të mbeten në kujtesë gjatë. "Cidade de Deus" doli më 30 gusht 2002 dhe mbetet një dramë kriminale që e sheh varfërinë, ambicien dhe dhunën pa zbukurime. Për publikun shqiptar, filmi ruan një forcë të rrallë: tingëllon i largët, por në logjikën e tij është shumë i afërt.
The Prestige: obsesioni që nuk plaket
Në vitin 2006, Christopher Nolan solli një duel magjistarësh që nuk mbetet vetëm lojë skenike, por kthehet në garë të sëmurë për epërsi. The Prestige bashkon dramë, mister dhe sci-fi në një histori ku xhelozia, mashtrimi dhe sakrifica i shtyjnë personazhet drejt një fundi të errët. Edhe sot, filmi mbetet po aq i mprehtë sa herën e parë.
Love, Simon: filmi që e bëri adoleshencën më të sinqertë
Kur doli në shkurt 2018, Love, Simon solli në qendër një histori dashurie adoleshente që nuk kërkonte zhurmë për të prekur nervin e epokës. Filmi i Greg Berlanti-t mbetet i rëndësishëm edhe sot sepse e trajton identitetin, frikën dhe nevojën për t’u pranuar me një butësi që ende flet fort për publikun shqiptar.