Hannibal (2013): elegancë e errët që nuk plaket
Me Hannibal, Bryan Fuller ndërtoi një serial krimi që s’ka interes të vrapojë pas ritmit të zakonshëm televiziv. Ai ecën ngadalë, me hijeshi, dhe e kthen mizorinë në estetikë të ftohtë që të ngel në mendje. Për mua personalisht, forca e tij është se nuk kërkon vetëm t’i shohësh vrasjet, por t’i ndjesh si prishje të brendshme.
Një tryezë e bukur, një urrejtje e ftohtë
Ka seriale krimi që hyjnë me zhurmë dhe ikin me po atë zhurmë. Hannibal nuk luan kështu. Që në fillim, ai të ul përballë një bote ku eleganca dhe tmerri bashkëjetojnë pa u turpëruar fare, dhe pikërisht aty fillon tinëzisht fuqia e tij. Mua personalisht më ka mbetur si një nga ato tituj që nuk të kërkojnë vëmendje me forcë; ta rrëmbejnë me atmosferë, me kontroll dhe me një lloj bukurie të sëmurë që s’të lëshon lehtë.
Seriali doli më 4 prill 2013 dhe sot, më shumë se një dekadë më pas, qëndron si një klasik modern i dramës kriminale. Nuk është thjesht histori për një hetim të rëndë. Është një lojë e gjatë psikologjike, ku njeriu, dëshira, frika dhe manipulimi futen në të njëjtën dhomë. Dhe dhoma nuk del kurrë e pastër.
Kur krimi s’është vetëm vepër, por mendësi
Sipas përmbledhjes zyrtare, Will Graham ka aftësinë të mendojë si preja e vet, ndërsa Jack Crawford e lidh me Dr. Hannibal Lecter, një psikiatër shumë i respektuar me shije për mendjen kriminale. Kaq mjafton për të kuptuar se seriali nuk e sheh krimin vetëm si ngjarje, por si gjendje të ndërgjegjes. Ai e shtyn hetimin në terren emocional, ku intuita bëhet mallkim, dhe afërsia me tjetërsinë bëhet rrezik i përditshëm.
Ky është edhe sekreti i premisës: tensioni nuk vjen vetëm nga pyetja “kush e bëri?”, por nga “sa thellë mund të hysh në mendjen e tij pa u thyer vetë?”. Në këtë pikë, seriali është më shumë psikanalizë e errët sesa krim klasik. Dhe funksionon.
Regji që e trajton tmerrin si art të disiplinuar
Si krijim i Bryan Fuller-it, Hannibal ka një dorë të qartë autoriale. Tonaliteti i tij është i ftohtë, i kujdesshëm dhe i stërholluar, por kurrë i vdekur. Regjia e trajton dhunën jo si shpërthim të shpejtë, por si përfundim të një procesi të gjatë, shpesh të heshtur. Kjo e bën serialin më të rëndë, sepse nuk të godet me zhurmë; të afrohet ngadalë. Pastaj të lë aty.
Zhanri dramë-krim këtu merr një formë të pazakontë. Ka procedurë hetimore, po. Ka ndjekje dhe zbërthim provash, po. Por mbi të gjitha ka një estetikë të kontrolluar që e mban tmerrin të veshur me finesë. Në një familje shqiptare, ku zakonisht krimi televiziv ndiqet ose për adrenalinë ose për kureshti të thjeshtë, ky serial të kërkon një durim tjetër. S’është për ta parë me sy të shpërndarë te telefoni. Të do të përqendruar. Të do të qetë. Kjo është arsyeja pse mbetet i veçantë.
Më bezdisi dhe njëkohësisht më mahniti fakti që seriali nuk nxiton të shpjegojë gjithçka. Ai beson te nënteksti, te shikimet, te pauzat, te heshtja që zgjatet pak më shumë seç do ta lejonin shumica e serialeve të sotme. Dhe kjo besim te forma e bën të ndihet ende i fortë, madje edhe sot, kur shumë prodhime të zhanrit garojnë vetëm për shok dhe ritëm.
Mads Mikkelsen dhe loja e tij e akullt
Rolin e Dr. Hannibal Lecter-it e mban Mads Mikkelsen, përballë Hugh Dancy-t si Will Graham, Laurence Fishburne-it si Jack Crawford, Caroline Dhavernas-it si Dr. Alana Bloom dhe Gillian Anderson-it si Dr. Bedelia Du Maurier. Ky kast nuk thjesht e mbush ekranin; e ngjesh atë. Mikkelsen, në veçanti, i jep personazhit një qetësi që të tremb më shumë se britmat. Ai nuk e luan monstrën si karikaturë. E luan si njeri që e ka mësuar ta fshehë errësirën me shumë disiplinë.
Will Graham i Hugh Dancy-t sjell kundërpeshën e nevojshme. Ai është porta përmes së cilës hyjmë në këtë univers të trazuar, dhe marrëdhënia e tij me Lecter-in e mban serialin gjallë në nivel psikologjik. Kjo dinamikë, për mua, është zemra e gjithë serialit. Jo vetëm përplasja mes dy mendjeve, por afërsia e pakëndshme që krijohet mes tyre.
Pse ende ia vlen të rimerret
Si retrospektivë, Hannibal i reziston kohës sepse nuk mbështetet vetëm te ndjekja e krimit, por te atmosfera, nënteksti dhe kontrolli formal. 39 episodet e tij, të shpërndara në 3 sezone, e ndërtojnë një botë ku çdo detaj duket i menduar për të prodhuar tension psikologjik. Nëse sot shumë seriale krimi kërkojnë të jenë të “forta”, ky titull mbetet i fortë në mënyrë më të rafinuar. Dhe kjo është shumë më e rrallë.
Për mua, ai i flet sidomos atij shikuesi që pëlqen dramat kriminale me ambicie artistike, që duron ritëm më të ngadaltë dhe që nuk e ka problem të hyjë në terren të vështirë emocional. Në Prishtinë, Tiranë apo Shkup, do ta vlerësonte më shumë ai publik që kërkon seri me personalitet, jo vetëm me intriga. Nuk është serial për t’u konsumuar si snack. Është pjatë e rëndë. Dhe, po, kjo e bën më të paharrueshëm.
Verdikti im
Hannibal është një nga ato seriale që e kupton menjëherë se nuk po synon të pëlqehet nga të gjithë. Synon të mbetet. Dhe ia del. Për stilin, lojën aktoriale dhe mënyrën si e kthen krimin në psikologji të errët, unë e shoh si një klasik modern që ende mban peshë.
- Atmosferë e kontrolluar dhe e pazakontë.
- Mads Mikkelsen është magnetik.
- Premisë psikologjike me tension të vazhdueshëm.
- Stil vizual i rafinuar, jo i zakonshëm për zhanrin.
- Ritëm i ngadaltë që mund të mos i flasë të gjithëve.
- Ndonjëherë privilegjon formën mbi qartësinë.
Kam përshtypjen se Hannibal fiton më shumë me kalimin e viteve, jo më pak. Dhe kjo, për një serial të errët krimi, është shenjë force.
Pikat e forta
- Atmosferë e kontrolluar dhe e pazakontë.
- Mads Mikkelsen është magnetik.
- Premisë psikologjike me tension të vazhdueshëm.
- Stil vizual i rafinuar, jo i zakonshëm për zhanrin.
Pikat e dobëta
- Ritëm i ngadaltë që mund të mos i flasë të gjithëve.
- Ndonjëherë privilegjon formën mbi qartësinë.
Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
Heat: kur Los Anxhelosi u kthye në fushëbetejë mes dy mjeshtërve
Në dhjetor 1995 doli Heat, filmi i Michael Mann-it që vuri përballë Al Pacinon dhe Robert De Niron në një duel të ftohtë, të gjatë dhe jashtëzakonisht njerëzor. Tre dekada më pas, ky krim-dramë-aksion mbetet një pikë reference për mënyrën si ndërtohet tensioni, karakteri dhe qyteti vetë si personazh.
Lexo më tej
Scarface: ngjitja, shkëlqimi dhe rënia e Tony Montana-s
Kur Tony Montana del nga hija e emigrantit të varfër dhe futet me dhunë në zemër të Miamit, filmi e kthen ambicien në një bishë që s’ka frena. Scarface doli si një dramë krimi e egër, e zhurmshme dhe e papërkulur, që ende sot lexohet si një paralajmërim për etjen pa kufi për pushtet. Mua personalisht, pikërisht kjo egërsi e bën të mbetet gjallë.
Schindler's List: kujtesë që nuk zbehet
Në pak orë film, Steven Spielberg e kthen historinë e Oskar Schindler-it në një provë të rëndë për sy, nerva dhe kujtesë. Schindler's List doli në vitin 1993, por pesha e saj nuk ka humbur; përkundrazi, sot lexohet edhe si rikujtim se si humanizmi mund të lindë në mes të errësirës më të madhe.
The Avengers (2012) – filmi që e bashkoi kaosin
Kur një kërcënim i papritur e vë botën në buzë të katastrofës, S.H.I.E.L.D. nis një mbledhje që tingëllon si recetë për përplasje po aq sa për shpëtim. The Avengers e shndërroi bashkimin e disa prej figurave më të mëdha të Marvel-it në një spektakël të zhurmshëm, të gjallë dhe çuditërisht të disiplinuar. Edhe sot mbetet një pikë referimi për filmat me ekip superheroik.