Interstellar: kur kozmosi bëhet familje

Regjia e Nolanit dhe ritmi i një frike të ftohtë

Christopher Nolan e drejton Interstellar me atë disiplinën e tij të njohur: gjithçka duket e matur, e kontrolluar, e ndërtuar për të të shtyrë përpara pa ta bërë shumë komod udhëtimin. Zhanri këtu është aventurë, dramë dhe sci-fi, por toni lëviz mes madhështisë dhe dhimbjes intime. Nuk ka lehtësi. Nuk ka rehati. Ka peshë.

Ai e trajton hapësirën jo si vend ku ikën nga Toka, por si skenë ku kupton sa e vështirë është të mbetesh njeri. Kjo qasje e bën filmin më shumë se një histori për eksplorim; e bën një dramë për përgjegjësinë, për kohën që rrjedh ndryshe dhe për ata që presin. Dhe po, në një sallë kinemaje në Prishtinë ose Tiranë, ku publiku zakonisht e ndien menjëherë kur një film po e tepron me vetveten, këtu tensioni funksionon sepse nën madhështinë ka gjithmonë një ankth të heshtur.

Nuk e prisja që filmi të ishte kaq i ngarkuar me ndjesinë e mungesës. Kjo më bezdisi në mënyrën më të mirë të mundshme, sepse më detyroi të mos e shihja thjesht si spektakël. E shihja si një dramë për prindërinë, për largësinë dhe për atë frikë të vjetër ballkanike se koha i merr gjërat para se t’i thuash si duhet.

Premisa shkencore, por me zemër familjare

Përmbledhja zyrtare e filmit e vendos theksin te një grup eksploruesish që kapërcejnë kufijtë e udhëtimit njerëzor falë një vrime krimbi të sapozbuluar. Kjo është baza e madhe, shkencore, pothuajse mitike. Por filmi nuk rri kurrë vetëm aty. Ai e përdor atë premisë për të folur për marrëdhënie që rëndojnë më shumë se çdo ekuacion: Cooper-in, Brand-in, Murph-in, profesor Brand-in dhe gjithë ata që mbajnë mbi shpinë barrën e zgjedhjes mes detyrës dhe dashurisë.

Matthew McConaughey i jep Cooper-it një energji të përmbajtur, të lodhur, por të vendosur. Anne Hathaway, Michael Caine, Jessica Chastain, Casey Affleck dhe Wes Bentley e mbajnë botën e filmit të lidhur me njerëz, jo me ide të thata. Dhe kjo është çelësi. Pa këta interpretues, filmi do të ishte vetëm një rregullim elegant i madhësive kozmike. Me ta, bëhet dramë që dhemb.

Për kë punon më shumë ky film

Interstellar i flet më shumë atij shikuesi që pranon t’i kushtojë vëmendje të plotë. Nuk është film për ta parë me një sy në telefon. Nuk është as për kë kërkon ritëm të shpejtë pa frymëmarrje. Është për ata që duan të mendojnë pas çdo skene, për ata që i pëlqejnë filmat ku ndjenja dhe ideja ecin bashkë, dhe për ata që ende besojnë se një blockbuster mund të ketë zemër.

Besoj se do t’i fliste mirë edhe publikut tonë, sidomos aty ku familja mbetet pikë referimi edhe kur flasim për gjëra “kozmike”. Ka diçka shumë tonën në këtë obsesion për largësinë dhe kthimin. Mund të mos jemi në NASA, por tensioni mes ikjes dhe qëndrimit na duket tepër i njohur.

Nga ana tjetër, 169 minuta nuk janë pak. Filmi kërkon durim, dhe jo të gjithë do ta shpërblejnë atë durim njësoj. Disa do të lidhen me emocionin; disa me idetë; disa me pamjen. Unë mendoj se forca e tij është se nuk kërkon vetëm një nivel leximi. Ai të ofron disa, dhe secili shikon atë që di ta mbajë më gjatë.

Verdikti im për një klasik modern

Pas kaq vitesh, Interstellar mbetet një nga ato filma që nuk treten lehtë në kujtesë. Ka ambicie, ka ndjeshmëri dhe ka një besim të rrallë se spektakli mund të shërbejë për të folur për gjëra thelbësore. Jo çdo element i tij më bind njësoj; herë pas here pesha e idesë është më e madhe se eleganca e rrëfimit. Por pikërisht aty qëndron edhe madhështia e tij: nuk kërkon të jetë i vogël për të qenë i afërt.

Për mua, ky është një klasik bashkëkohor që ia vlen të rishikohet sepse çdo rishikim i jep një theks tjetër: një herë si film aventurë, një herë si dramë familjare, një herë si meditim për kohën. Dhe kjo është shumë. Aq sa për të mbetur gjatë në mendje. Vlerësimi im: 4.5/5 yje.