Pride & Prejudice, 21 vjet më pas: kur krenaria dhe ndjeshmëria mbeten të gjalla
“Pride & Prejudice” i Joe Wright doli më 16 shtator 2005 dhe mbetet një nga përshtatjet më të dashura të Jane Austen. Me Keira Knightley dhe Matthew Macfadyen në qendër, filmi e kthen historinë e Elizabeth Bennet dhe Mr. Darcy në një dramë romantike që nuk plaket lehtë. Edhe sot, ai vazhdon të flasë fort për familjen, klasën dhe zgjedhjet që bëhen nën presion.
Kur një familje mbështetet te martesa për të siguruar të ardhmen, çdo vështrim, çdo fjalë dhe çdo heshtje merr peshë të veçantë. Pride & Prejudice, filmi i Joe Wright-it që doli më 16 shtator 2005, e vendos pikërisht aty nervin e vet: në një botë ku dashuria dhe interesi ecin krah për krah. Është dramë dhe romancë, e ndërtuar mbi një histori klasike të vendosur në shoqërinë angleze të periudhës georgiane. Mua personalisht, kjo lloj elegance e ftohtë më ka tërhequr gjithmonë më shumë se melodrama e zhurmshme.
Filmi ka në qendër familjen Bennet në Hertfordshire, ku z. Bennet jeton me bashkëshorten dhe pesë vajzat, ndërsa e ardhmja e shtëpisë së tyre varet nga martesat e tyre. Brenda kësaj premise të thjeshtë, rrëfimi merr frymë si një lojë shikimesh dhe pritjesh, e cila sot ende tingëllon e afërt për publikun që e njeh presionin familjar dhe social, edhe kur rregullat nuk janë më të njëjtat. Në 128 minuta, ai i jep kohë emocioneve të piqen, pa e humbur hijeshinë e epokës. Dhe kjo nuk është pak.
Joe Wright dhe një kast që e mban peshën me finesë
Joe Wright e drejtoi filmin me një ndjeshmëri që, për shumë shikues, e bëri këtë përshtatje të dallohet menjëherë nga versionet e tjera të njohura të Austen-it. Ai punoi me një kast që solli ekuilibër mes hijes dhe humorit: Keira Knightley si Elizabeth Bennet, Matthew Macfadyen si Mr. Darcy, Brenda Blethyn si Mrs. Bennet, Rosamund Pike si Jane Bennet, Carey Mulligan si Kitty Bennet dhe Jena Malone si Lydia Bennet. Mua më ka mbetur sidomos mënyra si Knightley e ndërton Elizabeth-in pa e kthyer në figurë të ftohtë apo të largët; ajo ka nerv, ironi dhe një lloj qëndrimi që publiku ynë e kupton shpejt.
Roli i Mr. Darcy-t, i interpretuar nga Matthew Macfadyen, e mban tensionin në një hapësirë shumë të vogël, por shumë të ngarkuar. Brenda Blethyn i jep Mrs. Bennet-it një energji të paduruar, gati familjare për këdo që ka parë ndonjë darkë të gjatë në Tiranë, Prishtinë apo Shkup ku të afërmit flasin njëri mbi tjetrin për “të ardhmen” e dikujt. Ky është filmi ku dialogu dhe sjellja kanë peshë po aq sa ngjarja. Dhe pikërisht këtu qëndron hijeshia e tij.
Pse mbetet i rëndësishëm sot
Me vlerësim 8.1/10 në TMDB, 7.8/10 në IMDb, 87% në Rotten Tomatoes dhe 82/100 në Metacritic, Pride & Prejudice e ka të dokumentuar qartë pranimin kritik dhe dashurinë e publikut. Filmi u nominua për 4 Oscar dhe, sipas IMDb, ka gjithsej 13 fitore e 59 nominime. Këto shifra nuk e shpjegojnë vetë ndikimin, por tregojnë se nuk kemi të bëjmë me një përshtatje të zakonshme. Ka një jetë të gjatë kulturore.
Për publikun shqiptar, filmi mbetet interesant sepse prek tema që nuk na duken të huaja: familja që ndërhyn, martesa si strategji shoqërore, presioni për “zgjedhjen e duhur” dhe dallimi mes dinjitetit personal dhe pritshmërive të të tjerëve. Në shumë familje ballkanike, këto gjëra nuk thuhen gjithmonë hapur, por kuptohen menjëherë. Prandaj filmi vazhdon të funksionojë edhe 21 vjet pas daljes së tij; jo si relike muzeu, por si një histori që ende di t’i shohë njerëzit me vëmendje dhe finesë. Dhe kjo, në fund, e mban gjallë.
Ku mund ta shikoni
Platforma zyrtare në Kosovë, Shqipëri, Maqedoni të Veriut dhe Mal të Zi (JustWatch/TMDB). TitraShqip nuk hoston dhe nuk linkon video.
Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
Dallas Buyers Club: filmi që e bëri sëmundjen, paragjykimin dhe mbijetesën një goditje të drejtpërdrejtë
Në vitin 2013, Dallas Buyers Club doli si një dramë historike e ashpër, e ndërtuar mbi historinë e Ron Woodroof, një njeri krejt larg heroit klasik. Filmi i Jean-Marc Vallée-s, me Matthew McConaughey dhe Jared Leto në qendër, mbeti i paharruar për mënyrën si e trajtoi HIV/AIDS-in, paragjykimin dhe instinktin e mbijetesës.
Lexo më tej
Kur zyrat bëhen skenë e një komedie të hidhur: “The Apartment”
Në vitin 1960, Billy Wilder e ktheu një apartament të thjeshtë në zemër të Nju Jorkut në një laborator të moralit, ambicies dhe vetmisë urbane. “The Apartment” doli më 21 qershor 1960 dhe mbetet një nga komeditë romantike më të mençura të kinemasë, me Jack Lemmon dhe Shirley MacLaine në qendër të saj.
Dallas Buyers Club: filmi që e bëri sëmundjen, paragjykimin dhe mbijetesën një goditje të drejtpërdrejtë
Në vitin 2013, Dallas Buyers Club doli si një dramë historike e ashpër, e ndërtuar mbi historinë e Ron Woodroof, një njeri krejt larg heroit klasik. Filmi i Jean-Marc Vallée-s, me Matthew McConaughey dhe Jared Leto në qendër, mbeti i paharruar për mënyrën si e trajtoi HIV/AIDS-in, paragjykimin dhe instinktin e mbijetesës.
“The Help” 15 vjet më pas: drama që mbetet e rëndë dhe aktuale
Kur “The Help” doli më 9 gusht 2011, ajo solli në qendër tre gra që jetonin në hije të një qyteti të ndarë nga racat dhe klasat. Sot, 15 vjet më vonë, filmi mbetet një dramë e fuqishme për dinjitetin, heshtjen dhe çmimin e së vërtetës. Për publikun shqiptar, është edhe një kujtesë se filmat e mirë nuk plaken lehtë.