“Le Comte de Monte-Cristo”: hakmarrja që mbetet aktuale edhe sot
Kur një histori e shkruar për tradhti, burgim dhe hakmarrje kthehet me këtë peshë vizuale, ajo nuk tingëllon si thjesht një adaptim tjetër klasik. “Le Comte de Monte-Cristo” doli më 28 qershor 2024 dhe, me Pierre Niney në qendër, e ringjalli me forcë një mit letrar që ende flet për padrejtësinë, ambicien dhe çmimin e besimit të thyer.
Një klasik që doli me peshë moderne
“Le Comte de Monte-Cristo” doli më 28 qershor 2024 si një film aventurë, aksion dhe dramë me metrazh të gjatë, 178 minuta, dhe me pritje shumë të forta nga publiku: vlerësimet në IMDb dhe Rotten Tomatoes e tregojnë qartë se nuk pati të bënte me një rikthim formal të radhës, por me një vepër që tërhiqte vëmendje serioze. Mua personalisht më duket se forca e saj qëndron pikërisht te kjo përmasë e madhe, sepse një histori e tillë nuk funksionon me nxitim. Funksionon me durim, me atmosferë dhe me një ndjenjë të vazhduar rreziku.
Filmi e ndjek Edmond Dantès, i cili arrestohet ditën e dasmës për një krim që nuk e ka kryer, kalon 14 vjet në burgun e ishullit Château d’If, arratiset dhe kthehet i pasur e i maskuar si Konti i Monte-Cristos për t’u hakmarrë ndaj tre burrave që e tradhtuan. Historia është e njohur, por mënyra se si riprodhohet ky udhëtim i errët i jep asaj një peshë të re. Në një treg ku shpesh filmat historikë shkurtohen për t’u bërë më “të lehtë”, ky film i mban shpatullat drejt. Dhe mirë bën.
Pse ky film flet edhe për publikun shqiptar
Për publikun shqiptar, veçanërisht për ata që e kanë ndjekur dikur Dumas-in në shkollë apo e kanë hasur si emër të madh të letërsisë europiane, ky film ka një tërheqje të dyfishtë: nga njëra anë është spektakli, nga ana tjetër është ndjesia shumë njerëzore e padrejtësisë që të zë frymën. Në Tiranë, Prishtinë apo Shkup, publiku ende lidhet fort me tregime ku nderi, fjala e dhënë dhe tradhtia kanë peshë morale të menjëhershme. Këtu nuk ka nevojë për lexim teorik. E kupton menjëherë.
Regjisorët Alexandre de La Patellière dhe Matthieu Delaporte vijnë me një emër që tashmë lidhet me skenar dhe regjizurë të mprehtë në kinemanë franceze, dhe kjo ndihet në mënyrën si filmi kërkon ekuilibër mes dramës personale dhe madhështisë së aventurës. Pierre Niney mban mbi supe rolin e Edmond Dantès-it, ndërsa kastit i bashkohen Bastien Bouillon, Anaïs Demoustier, Laurent Lafitte, Pierfrancesco Favino dhe Patrick Mille. Për mua, prania e një aktori si Pierfrancesco Favino i jep edhe më shumë gravitet ansamblit. Nuk është rastësi.
Rëndësia e këtij filmi sot qëndron edhe te fakti se ai mbetet i lexueshëm si histori për besimin e thyer, për institucionet që e shtypin individin dhe për mënyrën si hakmarrja, sado elegante të duket, e gërryen njeriun nga brenda. Kjo është arsyeja pse, edhe dy vjet pas daljes së tij, “Le Comte de Monte-Cristo” nuk duket i konsumuar. Përkundrazi, vazhdon të tingëllojë si një kujtesë e fortë se disa plagë nuk plaken. Vetëm ndryshojnë formë.
Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
Scarface: ngjitja, shkëlqimi dhe rënia e Tony Montana-s
Kur Tony Montana del nga hija e emigrantit të varfër dhe futet me dhunë në zemër të Miamit, filmi e kthen ambicien në një bishë që s’ka frena. Scarface doli si një dramë krimi e egër, e zhurmshme dhe e papërkulur, që ende sot lexohet si një paralajmërim për etjen pa kufi për pushtet. Mua personalisht, pikërisht kjo egërsi e bën të mbetet gjallë.
Lexo më tej
Sherlock: kur Londra e shekullit XXI u bë terren për një mendje të ftohtë
Kur Sherlock doli në 2010, ai nuk e ringjalli thjesht një emër klasik; e zhvendosi misterin e Arthur Conan Doyle në një Londër të sotme, me ritmin, ankthin dhe ironinë e epokës digjitale. Seriali i Mark Gatiss dhe Steven Moffat mbeti i fuqishëm sepse e bëri inteligjencën, vëzhgimin dhe shokun njerëzor po aq dramatik sa vetë krimi.
Some Like It Hot: komedia që s’e ka humbur thumbin
Në Çikagon e Prohibicionit, dy muzikantë futen në telashe pasi bëhen dëshmitarë të një vrasjeje mafioze, dhe ikja e tyre i çon drejt një maskimi të famshëm që e ka bërë filmin të mbetet i gjallë edhe sot. Some Like It Hot doli më 19 mars 1959 dhe, me Billy Wilder në regji, bashkoi komedinë, romancën dhe krimin në një ritëm që ende funksionon.
Roman Holiday: ikja e një princeshe që mbeti klasike
Në Romë, një princeshë e lodhur nga protokolli del për një natë dhe bën rrugë si çdo njeri i thjeshtë; aty nis edhe magjia e Roman Holiday. Filmi i William Wyler-it, i dalë më 26 gusht 1953, përzien romancën, komedinë dhe dramën me një lehtësi që ende funksionon sot. Për publikun shqiptar, mbetet një kujtesë elegante se liria shpesh ka çmim.