Les Quatre Cents Coups: rebelimi i vogël që nuk plaket
Në Parisin e François Truffaut-it, një djalë i quajtur Antoine Doinel endet mes prindërve të painteresuar, shkollës së ftohtë dhe telasheve që i shtohen njëra-tjetrës. I dalë më 3 qershor 1959, Les Quatre Cents Coups mbetet një dramë që ende flet fort për fëmijërinë e lënë mënjanë dhe përplasjen me autoritetin.
Një fëmijë që s’gjen vend as në shtëpi, as në shkollë, as në rrugë. Kjo është zemra e Les Quatre Cents Coups, filmi i François Truffaut-it që doli më 3 qershor 1959 dhe që, edhe sot, ruan energjinë e një goditjeje të freskët. Me Jean-Pierre Léaud në rolin e Antoine Doinel dhe një kast që e mbështet këtë histori me fytyra të ashpra e të lodhura, filmi i afrohet dramës familjare pa dekor, me një vështrim që nuk e zbukuron dhimbjen. Për mua personalisht, kjo është arsyeja pse ai nuk duket aspak i vjetër.
E vendosur në Paris, historia ndjek Antoine-in, një djalë të ri që përballet me prindër të pavëmendshëm, me një shok të afërt, René-n, dhe me një seri situatash që e shtyjnë gjithnjë e më pranë konfliktit me ligjin dhe autoritetin. Toni është i thjeshtë, por goditës. Truffaut nuk kërkon të bëjë moralizim; ai vë në qendër një fëmijë që merr gjithë peshën e botës së rritur mbi shpinë, dhe kjo e bën filmin të dhembë në mënyrë të qetë, por të qëndrueshme. Në Tiranë, Prishtinë apo Shkup, ku familja dhe shkolla vazhdojnë të jenë hapësira të forta presioni e kujdesi, kjo histori lexohet pa vështirësi. Nuk më habiti që filmi vazhdon të jetë kaq i vlerësuar.
Një klasik i Truffaut-it që mbeti i gjallë
François Truffaut njihet gjerësisht si një nga figurat kyçe të kinemasë franceze dhe ky film është një nga titujt që e vendosi emrin e tij në qendër të bisedës botërore për filmin autoral. Les Quatre Cents Coups mbështetet te Jean-Pierre Léaud, i cili si Antoine Doinel bart pothuajse gjithë peshën emocionale të rrëfimit, ndërsa Claire Maurier, Albert Rémy, Georges Flamant, Patrick Auffay dhe Robert Beauvais ndërtojnë rreth tij një botë të rriturish që shpesh duket më e verbër se e drejtë. Filmi është dramë 99-minutëshe, e drejtpërdrejtë dhe pa stërhollime të panevojshme.
Ajo që e mban filmin të freskët është mënyra si e sheh fëmijërinë jo si kujtim të butë, por si terren të tensionuar. Antoine nuk është hero klasik. Ai gabon, gënjen, shpërqendrohet, ikën. Pikërisht këtu qëndron forca e filmit: Truffaut e sheh djalin si qenie të pambrojtur në një sistem të ftohtë, dhe kjo i jep historisë një universalitet që nuk ka nevojë për zbukurime. Mua më pëlqen ky lloj sinqeriteti i thatë, sepse nuk kërkon mëshirë. Kërkon vëmendje.
Pse ia vlen ende të shihet sot
Me vlerësimin 8.0/10 në TMDB, 8.0/10 në IMDb dhe 99% në Rotten Tomatoes, filmi ka mbetur një pikë referimi jo thjesht për historinë e vet, por për mënyrën si i trajton autoritetin, dështimin dhe vetminë e një të riu. Për publikun shqiptar, sidomos për ata që e njohin tensionin mes pritshmërive familjare dhe realitetit të përditshëm, filmi nuk tingëllon si relike muzeu; tingëllon si diçka e njohur, pothuajse familjare. Ka një lloj heshtjeje këtu që e kuptojmë menjëherë.
Edhe fakti që filmi është nominuar për 1 Oscar dhe ka mbledhur 8 fitore e 5 nominime totale sipas IMDb-së tregon sa i fortë ka qenë ndikimi i tij në kohë. Por shifra më e rëndësishme është tjetër: 67 vjet pas daljes, Les Quatre Cents Coups ende flet qartë për fëmijën që nuk dëgjohet dhe për të rriturit që nuk dinë si ta shohin. Dhe kjo, në fund, është arsye e mjaftueshme për ta kujtuar si klasik, jo si kuriozitet të vjetër.
Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
Braveheart: epopeja e Mel Gibsonit që ende ndez debat
Kur William Wallace ngre krye kundër pushtetit anglez, filmi i Mel Gibsonit e kthen hakmarrjen private në kryengritje kombëtare. Braveheart doli më 24 maj 1995 dhe, me përzierjen e dramës, historisë e luftës, mbeti një nga ato filma që nuk shihen vetëm për betejat, por edhe për mënyrën si ndërtohet miti.
Lexo më tej
Braveheart: epopeja e Mel Gibsonit që ende ndez debat
Kur William Wallace ngre krye kundër pushtetit anglez, filmi i Mel Gibsonit e kthen hakmarrjen private në kryengritje kombëtare. Braveheart doli më 24 maj 1995 dhe, me përzierjen e dramës, historisë e luftës, mbeti një nga ato filma që nuk shihen vetëm për betejat, por edhe për mënyrën si ndërtohet miti.
Inside Out: si e ktheu Pixar-in trurin e një vajze në univers
Kur Riley, 11 vjeçe, shpërngulet në një qytet të ri, pesë emocionet e saj nisin një luftë të vogël, por me pasoja të mëdha. Inside Out doli më 17 qershor 2015 dhe mbeti një nga filmat më të mprehtë të animacionit familjar, sepse e shpjegon rritjen me gjuhë të thjeshtë, por pa e zbrazur nga dhimbja.
“Amélie” 25 vjet më pas: një Paris i vogël, por ende magjik
Kur doli më 25 prill 2001, “Le Fabuleux Destin d’Amélie Poulain” solli një Paris prej kartoline, por me zemër të madhe dhe humor të çuditshëm. Sot, 25 vjet më vonë, filmi i Jean-Pierre Jeunet mbetet një komedi-romancë që flet për vetminë, guximin dhe dëshirën për ta kthyer përditshmërinë në diçka më të butë.