“Amélie” 25 vjet më pas: një Paris i vogël, por ende magjik
Kur doli më 25 prill 2001, “Le Fabuleux Destin d’Amélie Poulain” solli një Paris prej kartoline, por me zemër të madhe dhe humor të çuditshëm. Sot, 25 vjet më vonë, filmi i Jean-Pierre Jeunet mbetet një komedi-romancë që flet për vetminë, guximin dhe dëshirën për ta kthyer përditshmërinë në diçka më të butë.
Më 25 prill 2001 doli “Le Fabuleux Destin d’Amélie Poulain”, filmi i Jean-Pierre Jeunet që e bëri Audrey Tautou fytyrën e një Paris-i të ëndërrt, por jo të ftohtë. Është një komedi dhe romancë me 122 minuta, e ndërtuar rreth një vajze të turpshme që zbulon se ka talent për t’u bërë mirë të tjerëve, derisa përballet me pyetjen më të vështirë: a mund të hyjë edhe vetë në historinë e dashurisë që ka krijuar me aq kujdes për të tjerët? Mua personalisht më duket film që nuk plaket lehtë, sepse nuk mbështetet te moda, por te ndjeshmëria. Dhe kjo, në kinema, është gjë e rrallë.
Një sukses i çuditshëm që u kthye në klasik
Filmi i Jeunet-it u prit me jehonë të madhe dhe sot shënon 7.9/10 në TMDB, 8.3/10 në IMDb, 90% në Rotten Tomatoes dhe 70/100 në Metacritic. Po aq e rëndësishme sa numrat është fakti se ai u bë një referencë e menjëhershme për një lloj nostalgjie moderne: një botë ku detajet e vogla, gjestet e fshehta dhe rastësitë kanë peshë. Nuk është çudi që filmi u nominua për 5 Oscar dhe grumbulloi 60 fitore e 74 nominime gjithsej; kjo tregon se një histori lokale, intime dhe paksa kapriçioze mund të flasë për publik të gjerë, pa humbur karakterin e vet.
Jeunet kishte hyrë tashmë në terrenin e tij të njohur: imagjinatë vizuale, ritëm i veçantë dhe një sy që i bën të zakonshmet të duken si objekte dëshire. Këtu ai e çon këtë stil drejt një gjuhe të butë, pothuajse prej përralle urbane. Nuk e tepron me dramën. Përkundrazi, e lë ndjesinë të punojë ngadalë, derisa Paris-i të kthehet në një hapësirë ku edhe vetmia ka ngjyrë. Dhe pikërisht këtu filmi mbetet i fortë edhe sot.
Pse e kap ende publikun shqiptar
Për publikun shqiptar, sidomos për ata që rriten mes Tiranës, Prishtinës apo Shkupit me filmat familjarë në fundjavë, “Amélie” ka një atraksion të veçantë: duket i largët në pamje, por emocionalisht është shumë i afërt. Ai flet për njerëz që e fshehin ndjeshmërinë, që e matin dashurinë me gjeste të vogla dhe që hezitojnë të dalin përpara. E kemi parë këtë lloj ndrojtjeje edhe në jetën tonë të përditshme. Mua më bezdis kur komeditë romantike bëhen të zhurmshme, por këtu gjithçka mbahet nën kontroll, dhe kjo e bën filmin më elegant.
Kasti e ndihmon shumë këtë ekuilibër. Audrey Tautou, në rolin e Amélie Poulain, bart filmin me një prani të brishtë dhe të saktë; Mathieu Kassovitz si Nino Quincampoix sjell kundërpeshën e duhur; ndërsa Rufus, Serge Merlin, Jamel Debbouze dhe Clotilde Mollet i japin botës së filmit atë shije karakteresh që mbeten në mendje. Nuk janë figura të mëdha me zhurmë të madhe. Janë prani që punojnë me detajin. Dhe kjo është arsyeja pse filmi sot lexohet si klasik: sepse e trajton romantiken me hijeshi, jo me tepri.
- Filmi doli më 25 prill 2001.
- Është komedi dhe romancë me regji të Jean-Pierre Jeunet.
- Rolin kryesor e luan Audrey Tautou si Amélie Poulain.
- Vlerësimet e larta e mbajnë ende në qendër të bisedës.
Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
Taxi Driver: nata e gjatë e një qyteti që s’fle
Kur një njeri i pagjumë nis të endet natën me taksi nëpër New York, filmi i Martin Scorsese nuk mbetet te rrëfimi i një shoferi të vetmuar. Taxi Driver u shfaq si një zhytje e ftohtë në izolim, furi të brendshme dhe një qytet që shndërrohet në pasqyrë të çrregullimit njerëzor. Ende sot, ai godet me të njëjtën shqetësim të hidhur.
Lexo më tej
The Shining: kur izolimi bëhet makth në Overlook Hotel
Në Overlook Hotel, çdo korridor duket më i gjatë se ç’duhet, dhe çdo heshtje rëndon si paralajmërim. The Shining i Stanley Kubrickut doli më 23 maj 1980 dhe, edhe sot, mbetet një nga filmat horror-thriller më të përfolur për mënyrën si e shndërron izolimin në çmenduri. Për publikun shqiptar, ai është klasik që nuk plaket lehtë.
Shutter Island: kur ishulli s’të lë të dalësh nga mendja
Në 2010, Martin Scorsese e çoi Leonardo DiCaprion në një hetim që rrëshqet nga krimi te tronditja psikologjike. Shutter Island doli më 14 shkurt 2010 dhe mbetet një thriller i errët, i ndërtuar mbi dyshim, kujtesë të çarë dhe atmosferë që nuk të lëshon lehtë. Për publikun shqiptar, është nga ato filma që shihen edhe sot me po atë kurreshtje të zymtë.
23 vjet nga “The Return of the King”: epopeja që ende mban kurorën
Kur “The Lord of the Rings: The Return of the King” doli më 17 dhjetor 2003, ajo e mbylli trilogjinë e Peter Jackson-it me një peshë që pak filma e arrijnë. Sot, 23 vjet më vonë, mbetet një pikë referimi për aventurën, fantazinë dhe për mënyrën si një histori e madhe mund të lidhet me betejat e vogla të njeriut.