The Shining: kur izolimi bëhet makth në Overlook Hotel
Në Overlook Hotel, çdo korridor duket më i gjatë se ç’duhet, dhe çdo heshtje rëndon si paralajmërim. The Shining i Stanley Kubrickut doli më 23 maj 1980 dhe, edhe sot, mbetet një nga filmat horror-thriller më të përfolur për mënyrën si e shndërron izolimin në çmenduri. Për publikun shqiptar, ai është klasik që nuk plaket lehtë.
Kur Jack Torrance merr detyrën e kujdestarit të Overlook Hotel, bashkë me Wendy-n dhe Danny-n ai futet në një dimër të prerë nga bota, ku çdo hap në korridor duket se ka jehonë më të madhe se vetë zëri. The Shining doli më 23 maj 1980, si horror-thriller i Stanley Kubrickut, dhe pas më shumë se katër dekadash vazhdon të mbetet film që të kap nga qafa pa ngritur zërin. Për mua, kjo është fuqia më e madhe e tij: frika nuk shpërthen menjëherë, por hyn ngadalë në sistem, duke u ngjitur pak nga pak derisa bëhet e pamundur të injorohet. Dhe pikërisht aty nis fuqia e tij si klasik, sepse tensioni ndërtohet pa nxitim, ndërsa ndikimi mbetet gjatë, përtej momentit kur mbyllet ekrani.
Filmi zgjat 144 minuta dhe mbështetet te një kast që, me praninë e vet të vazhdueshme, e mban atmosferën të tendosur nga fillimi deri në fund. Nicholson dominon. Kubrick, i njohur për kontrollin e tij të hekurt mbi kornizën, e ndërton tensionin me ritëm të ftohtë, me hapësira që duken më të mëdha se njerëzit brenda tyre, dhe me një ndjenjë izolimi që sot ende e bën publikun të mbajë frymën. Nuk është film që të ledhaton. Të sfidon.
Një hotel i zbrazët, por jo pa zë
Përzierja e horrorit me thriller-in te The Shining funksionon sepse kërcënimi nuk vjen vetëm nga ajo që shihet, por nga ajo që ndihet. E kap thelbin pa zbuluar më shumë. Filmi e kthen vetminë në armik, ndërsa hapësirën e mbyllur në kurth psikologjik. Kjo është arsyeja pse ai vazhdon të lexohet jo thjesht si horror, por si studim i presionit të izolimit.
Edhe vlerësimet e konfirmojnë jetëgjatësinë e tij: 8.2/10 në TMDB me 19,489 vota, 8.4/10 në IMDb me mbi 1.2 milion vota, 84% në Rotten Tomatoes dhe 68/100 në Metacritic. S’ka dyshim, ka mbijetuar. Nëse sot e shikon me sy më skeptik, prapë e ndien peshën e tij. Mua më duket si nga ata filma që të mbeten në mendje jo pse bërtasin, por pse të shohin gjatë.
Pse mbetet i rëndësishëm edhe sot
Për publikun shqiptar, The Shining ka një tërheqje të veçantë sepse i flet edhe një kulture shikimi ku filmi horror shpesh shihet në familje, me dritat paksa të zbehta dhe me dikë që thotë “ndale pak, se po më dridhet mendja”. Ky film e kupton atë lloj frike që rritet me heshtjen, dhe në Prishtinë, Tiranë apo Shkup, një atmosferë e tillë ende funksionon njësoj: njerëzit nuk kërkojnë vetëm tmerr, por edhe një ndjesi që t’i mbetet në dhomë pasi mbaron filmi.
Rëndësia e tij sot lidhet edhe me mënyrën si e trajton familjen nën presion. Çarje e ngadaltë, goditëse. Si retrospektivë, The Shining dëshmon se horror-i më i fortë nuk varet domosdoshmërisht nga zhurma, sepse arrin të të fusë në një hapësirë ku edhe heshtja, pikërisht prej qetësisë së saj, duket e dyshimtë. Dhe aty, Kubricku mbetet ende i pakapshëm.
Ku mund ta shikoni
Platforma zyrtare në Kosovë, Shqipëri, Maqedoni të Veriut dhe Mal të Zi (JustWatch/TMDB). TitraShqip nuk hoston dhe nuk linkon video.
Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
Shutter Island: kur ishulli s’të lë të dalësh nga mendja
Në 2010, Martin Scorsese e çoi Leonardo DiCaprion në një hetim që rrëshqet nga krimi te tronditja psikologjike. Shutter Island doli më 14 shkurt 2010 dhe mbetet një thriller i errët, i ndërtuar mbi dyshim, kujtesë të çarë dhe atmosferë që nuk të lëshon lehtë. Për publikun shqiptar, është nga ato filma që shihen edhe sot me po atë kurreshtje të zymtë.
Lexo më tej
Inside Out: si e ktheu Pixar-in trurin e një vajze në univers
Kur Riley, 11 vjeçe, shpërngulet në një qytet të ri, pesë emocionet e saj nisin një luftë të vogël, por me pasoja të mëdha. Inside Out doli më 17 qershor 2015 dhe mbeti një nga filmat më të mprehtë të animacionit familjar, sepse e shpjegon rritjen me gjuhë të thjeshtë, por pa e zbrazur nga dhimbja.
“Amélie” 25 vjet më pas: një Paris i vogël, por ende magjik
Kur doli më 25 prill 2001, “Le Fabuleux Destin d’Amélie Poulain” solli një Paris prej kartoline, por me zemër të madhe dhe humor të çuditshëm. Sot, 25 vjet më vonë, filmi i Jean-Pierre Jeunet mbetet një komedi-romancë që flet për vetminë, guximin dhe dëshirën për ta kthyer përditshmërinë në diçka më të butë.
Shutter Island: kur ishulli s’të lë të dalësh nga mendja
Në 2010, Martin Scorsese e çoi Leonardo DiCaprion në një hetim që rrëshqet nga krimi te tronditja psikologjike. Shutter Island doli më 14 shkurt 2010 dhe mbetet një thriller i errët, i ndërtuar mbi dyshim, kujtesë të çarë dhe atmosferë që nuk të lëshon lehtë. Për publikun shqiptar, është nga ato filma që shihen edhe sot me po atë kurreshtje të zymtë.