The Umbrella Academy: kaosi familjar që nuk u zbeh
Një funeral familjar, disa vëllezër e motra të çuditshëm dhe një kërcënim që i rri njerëzimit mbi kokë si re e zezë: kjo është pika e nisjes së The Umbrella Academy. Seriali i Steve Blackman-it e ndërton botën e vet mbi energji superheroike, por e mban zemrën te hatërmbetjet, humbjet dhe familja që nuk di të sillet si familje. Edhe sot, mbetet një titull që ia vlen të rikthehet.
Një funeral që hap derën e rrëmujës
Ka seriale që hyjnë me zhurmë dhe seriale që hyjnë me një ndjesi pluhuri të vjetër mbi supe. The Umbrella Academy i përket kategorisë së dytë, por vetëm për pak çaste. Sapo vjen lajmi i vdekjes së babait të tyre, një grup motrash e vëllezërish të ndarë prej kohësh mblidhen sërish, dhe qetësia familjare shpërthen menjëherë në tension, mosbesim dhe plagë që nuk janë mbyllur kurrë. Kjo hyrje është e ftohtë në sipërfaqe, por brenda pulson fort.
Mua personalisht më pëlqen kur një serial superheroik nuk e ka frikë rrëmujën emocionale. Këtu, fuqitë e jashtëzakonshme nuk e bëjnë familjen më të mençur, më të afërt apo më të ndershme. Përkundrazi. Ato e thellojnë përplasjen, sepse secili personazh mban me vete mënyrën e vet për t’u ndier i anashkaluar, i dëmtuar ose i harruar. Dhe kjo, për një shikues nga Prishtina apo Tirana që i njeh mirë sofrat ku heshtja vret më shumë se fjala, funksionon menjëherë.
Premisa: superfuqi, por mbi të gjitha plagë familjare
Përmbledhja zyrtare e serialit e thotë thjesht: vëllezër e motra të larguar prej njëri-tjetrit ribashkohen pas vdekjes së babait dhe zbulojnë sekrete tronditëse familjare, ndërsa mbi njerëzimin rëndon një kërcënim i afërt. Kaq mjafton për ta kuptuar skeletin e rrëfimit. Por ajo që e mban të gjallë serialin nuk është vetëm kërcënimi i madh, por mënyra si ky kërcënim përplaset me një familje që nuk di të bëjë as bisedë normale pa u kthyer gjithçka në debat.
Steve Blackman e vendos historinë në një hapësirë ku aksioni, fantazia dhe drama ecin krah për krah. Kjo përzierje nuk është e lehtë, sepse seriali mund të rrezikonte të binte në kaos të pastër. Megjithatë, për pjesën më të madhe, ai e mban ekuilibrin me një ton të çuditshëm, herë të zymtë, herë ironik, herë krejtësisht i çmendur, dhe pikërisht aty gjen identitetin e vet. Mua më funksionon më shumë kur nuk merr veten tepër seriozisht. Dhe këtu, fatmirësisht, nuk e bën atë gabim.
Regji që e ushqen ritmin, jo vetëm spektaklin
Si krijues, Steve Blackman duket se e kupton se ky nuk është thjesht serial për njerëz me fuqi. Është serial për njerëz që s’dinë të jetojnë me njëri-tjetrin. Prandaj regjia dhe tonet e përgjithshme e mbajnë vazhdimisht një ndjesi lëvizjeje, sikur çdo episod të jetë një hap i ri drejt një grindjeje më të madhe, një sekreti më të thellë ose një katastrofe më të afërt. Kjo e ndihmon serialin të mos mbetet i ngurtë.
Zhanri sci-fi & fantazi i jep hapësirë absurditetit, aksioni & aventura e shtyn përpara, ndërsa drama e ankoron në tokë. Ky është kombini që e bën serialin të dallojë në mesin e shumë titujve me kostume, identitete sekrete dhe fate botërore. Në vend që të duket si një kopje e radhës, ai zgjedh një ritëm të vetin, të çrregullt, por të vetëdijshëm për çrregullimin. Dhe kjo, për mendimin tim, është pjesë e sharmin.
Kasti: secili sjell një nerv tjetër
Kasti kryesor e mban barrën me energji shumë të ndryshme, gjë që i duhet patjetër një seriali të tillë. Aidan Gallagher, Elliot Page, Tom Hopper, Emmy Raver-Lampman, Robert Sheehan dhe David Castañeda formojnë një ansambël ku askush nuk mbetet thjesht figurë sfondi. Secili personazh ka temperamentin e vet, dhe kjo e bën dinamikën të gjallë, shpesh edhe të papërmbajtshme.
Sidomos kur këta personazhe përplasen, seriali fiton. Kur bëjnë sikur janë familje, por sillen si njerëz që mezi e durojnë njëri-tjetrin, aty del thelbi. Dhe unë mendoj se kjo është arsyeja pse seriali ka rezistuar kaq mirë: jo sepse është i pastër si koncept, por sepse pranon të jetë i çrregullt, emocional dhe paksa i ekzagjeruar. Si një darkë familjare ku askush s’e lëshon i pari kafenë, por të gjithë presin dikë tjetër të fillojë sherrin.
Pse mbetet relevant edhe sot
Edhe pse doli në 2019 dhe tashmë është serial i përfunduar, The Umbrella Academy nuk është plakur keq. Me 4 sezone dhe 36 episode, ai ka lënë pas një gjurmë të qartë në hapësirën e serialeve që përziejnë superheronjtë me dramën familjare. Vlerësimi i lartë në TMDB dhe IMDb, bashkë me nominimet dhe çmimet që ka marrë, tregojnë se nuk kemi të bëjmë me një kuriozitet kalimtar, por me një titull që ka gjetur audiencë dhe ka mbetur në bisedë.
Për mua, arsyeja kryesore pse ia vlen të (ri)shihet sot është kjo: ai nuk përpiqet të jetë i rregullt për t’u dukur i zgjuar. Përkundrazi, e pranon rrëmujën si formë. Dhe kjo e bën më njerëzor se shumë seriale të zhanrit që mbështeten vetëm te efekti vizual. Nëse dikush kërkon vetëm aksion të pastër, ndoshta do të lodhet. Por nëse kërkon një serial që i jep peshë familjes së thyer dhe e vesh atë me fantazi, kjo është terren i fortë.
Për kë e mban peshën kjo histori
The Umbrella Academy i flet më shumë atij shikuesi që pëlqen botë të çuditshme, personazhe me telashe të mëdha dhe dialogë që ndërrojnë shpejt nga ironia te dhimbja. Është për ata që duan ritëm, por jo thjesht ritëm; duan edhe karaktere që sillen si njerëz të vërtetë, me nerva, marrëzi dhe plagë të vjetra. Nëse ju pëlqejnë serialet ku familja është fushëbetejë dhe jo strehë e qetë, ky titull ju hyn menjëherë në listë.
Edhe për publikun tonë, që shpesh serialet i ndjek në grup me familjen ose me shoqërinë, ky lloj rrëfimi ka diçka shumë të afërt: secili e njeh dikë që flet shumë, dikë që hesht shumë, dhe dikë që nuk e lëshon kurrë të fundit fjalën. Këtu qëndron forca e serialit. Nuk është vetëm botë fantastike. Është edhe pasqyrë e vogël, e shtrembër, por mjaft e njohur.
Verdikti im
The Umbrella Academy mbetet një serial i menduar me nerv, me identitet dhe me një ndjenjë loje që nuk e tradhton dramën. Nuk është i përsosur, dhe as nuk përpiqet të jetë. Por pikërisht për këtë më la përshtypje të mirë: sepse e di çfarë do të jetë dhe nuk e fsheh këtë. Mua më fitoi me familjen e tij të çuditshme, me tonin që herë qesh me vetveten e herë e merr dhimbjen seriozisht, dhe me faktin që edhe sot ruan një energji që nuk duket e konsumuar.
Vlerësimi im: 4.5/5
- Ansambël i fortë, me karaktere të dallueshme.
- Përzierje e mirë mes aksionit, fantazisë dhe dramës.
- Ton i veçantë, i çrregullt, por tërheqës.
- Ribashkimi familjar shfrytëzohet me shumë nerv.
- Herë pas here e tepron me ekzagjerimin.
- Ritmi mund të ndihet i paqëndrueshëm në disa pjesë.
Pikat e forta
- Ansambël i fortë, me energji të dallueshme.
- Përzierje e mirë mes aksionit, fantazisë dhe dramës.
- Ton i veçantë dhe identitet i qartë.
- Familja e thyer trajtohet me nerv dhe humor.
Pikat e dobëta
- Herë pas here e tepron me ekzagjerimin.
- Ritmi nuk mbetet gjithmonë i njëtrajtshëm.
- Disa zhvillime mbështeten shumë te kaosi.
Ku mund ta shikoni
Platforma zyrtare në Kosovë, Shqipëri, Maqedoni të Veriut dhe Mal të Zi (JustWatch/TMDB). TitraShqip nuk hoston dhe nuk linkon video.
Shkruar mbi të dhëna faktike nga redaksia e TitraShqip. Shpreh opinionin e autorit dhe nuk përmban as nuk promovon burime për shikim apo shkarkim.
Artikulli i radhës
Hidden Figures: historia që NASA e pati borxh grave të saj
Në vitin 2016, Hidden Figures doli si një kujtesë e fortë se pas disa prej momenteve më të mëdha të historisë qëndruan gra që për një kohë të gjatë mbetën jashtë kornizës. Filmi i Theodore Melfit, i mbështetur te interpretimet e Taraji P. Henson, Octavia Spencer dhe Janelle Monáe, e kthen një histori shkencore në dramë njerëzore me jehonë të gjatë. Edhe sot mbetet i rëndësishëm, sepse flet për punë, dinjitet dhe hapësira ku talenti përplaset me paragjykimin.
Lexo më tej
Psycho (1960) – frika që hyri në motelin Bates
Kur një sekret i vogël kthehet në arrati të madhe, Alfred Hitchcock e shndërron një ndalesë të rastësishme në Bates Motel në një makth që nuk e lëshon lehtë shikuesin. Psycho doli në 1960, por tensioni i tij ende punon me një saktësi të ftohtë, thuajse kirurgjikale. Mua personalisht më duket filmi që tregoi sa pak duhet për ta bërë frikën të ndihet shumë afër.
Hannibal (2013): elegancë e errët që nuk plaket
Me Hannibal, Bryan Fuller ndërtoi një serial krimi që s’ka interes të vrapojë pas ritmit të zakonshëm televiziv. Ai ecën ngadalë, me hijeshi, dhe e kthen mizorinë në estetikë të ftohtë që të ngel në mendje. Për mua personalisht, forca e tij është se nuk kërkon vetëm t’i shohësh vrasjet, por t’i ndjesh si prishje të brendshme.
12 Years a Slave: kujtesa që nuk zbehet
Në një film si “12 Years a Slave”, dhuna nuk vjen vetëm si akt brutal, por si sistem që e shtyp njeriun ditë pas dite. Steve McQueen e ndërton historinë e Solomon Northup me një qetësi të ftohtë që të lë pa frymë, ndërsa Chiwetel Ejiofor e mban filmin mbi shpatulla me dinjitet të rrallë. Edhe sot, kjo dramë historike mbetet një nga ato vepra që nuk shikohen lehtë, por mbeten gjatë në mendje.